Nietszeggende en veelbelovende voetbalstatistieken

Groningen

Nee, dit verhaal heeft niets van doen met het ontbreken van Oranje op het EK in Frankrijk. Waarover het wel gaat? Over nietszeggende en veelbelovende voetbalstatistieken.

Door Wim Masker

Al jaren worden van voetbalwedstrijden de percentages balbezit, het aantal gewonnen duels en het aantal doelpogingen geleverd. De statistieken – hoe betrouwbaar ze ook zijn – geven vaak een vertekend beeld van de verhoudingen in een wedstrijd. De Duitse televisiezender ARD bracht dat zondagavond zeer treffend in beeld aan de hand van de halve WK-finale Brazilië-Duitsland. Volgens de statistieken had Brazilië in die wedstrijd het meeste balbezit, won het de meeste duels en deed het de meeste doelpogingen. Maar, u herinnert het zich wellicht, Duitsland vernederde de Brazilianen en won met maar liefst 7-1…

Niet valide

Wanneer betrouwbare statistieken een vertekend beeld geven, komt dat doordat ze niet valide zijn. Ze meten niet wat ze zouden moeten meten. Zo wordt in genoemde voetbalstatistieken geen onderscheid gemaakt in balbezit. Zoals waar dat plaatsvindt,of in welk tempo de momenten van balbezit elkaar opvolgen. Zoals er ook geen onderscheid wordt gemaakt tussen belangrijke en onbelangrijke duels, en tussen kansrijke, kansarme en kansloze doelpogingen. Een doelpoging is een doelpoging. Punt.

Betere statistiek

Bij de ARD lieten ze zien dat de superioriteit van de Duitsers in het duel met Brazilië wel nadrukkelijk tot uiting kwam in 2 andere statistieken: het aantal tegenstanders dat was uitgespeeld en specifiek het aantal verdedigers. Via (diepte)passes en passeeracties. In beide statistieken bleken de Duitsers superieur aan de Brazilianen te zijn geweest. Toegepast op het eerste EK-duel van Duitsland met Oekraïne bleken de Duitsers opnieuw de duidelijk betere statistieken te kunnen overleggen, passend bij de 2-0 winst.

Cruyff

De ‘andere’ manier van naar voetbal kijken sluit naadloos aan bij de kritiek van Johan Cruyff – en met hem veel anderen – op het Nederlandse voetbal. De beste Nederlandse voetballer aller tijden gruwelde van de manier van opbouwen die in het Nederlandse voetbal gemeengoed is geworden. Breedte gaat daarin voor diepte. Centrale verdedigers die backs aanspelen, zonder daarmee een tegenstander uit te spelen. Cruyff pleitte voor het zo snel mogelijk aanspelen van de middenvelders om hen de opbouw te laten verzorgen. Backs moeten niet opbouwen, je kunt ze wel bij de aanval betrekken, doceerde hij. Wie het EK volgt, ziet dat de betere ploegen over uitstekende middenvelders beschikken en veel roulerende aanspeelpunten in de as van het veld hebben. Aan het einde van een aanvalsopzet is er doorgaans voldoende bezetting in het strafschopgebied. Logisch, zou Cruyff zeggen. Het doel staat in het midden, vanaf de flanken ken je niet scoren.

Auteur

Marc Jansen