Martin Horneman: tussen kunst en herinneringen

Groningen

 Laat iets - wat dan ook - goed inlijsten en het wordt op slag een object van waarde. Martin Horneman weet het als galeriehouder, parttime kunstenaar en bovenal lijstenmaker als geen ander. “Achter alles dat ingelijst wordt zit een verhaal.”

Door Arjen J. Zijlstra

Schilderijen, opgeprikte vlinders, medailles, babykleertjes… “Ja, zelfs een fiets zou je wel kunnen inlijsten”, zegt Martin Horneman lachend. “Maar dan zou ik wel eerst overleggen met een vakgenoot en misschien ook een fietsenmaker. Maar het moet zeker mogelijk zijn.” Martin Horneman (30) begon 9 jaar geleden, na zijn studie aan de kunstacademie, te werken als lijstenmaker. Eerst in een bouwmarkt en sinds 2010 als zelfstandige bij Atelier Horneman in Lewenborg, dat hij samen met zijn vrouw begon. En natuurlijk ziet hij tegenwoordig overal waar hij komt lijsten hangen. “Mijn oog wordt dan meteen getrokken naar de hoekstukjes, of die mooi aansluiten. Dat soort details.” Soms laten mensen een heel simpel postertje inlijsten, vertelt Horneman. “Maar het is dan bijvoorbeeld iets uit hun kindertijd en het heeft daardoor voor hen heel veel waarde. Zo zit achter alles dat ingelijst wordt een verhaal en dat vind ik altijd erg leuk om te horen van klanten.”

Klompjes

Volgens Horneman is het ook zo dat alleen al door het feit dat iets ingelijst is het waardevoller lijkt. Iets is blijkbaar bijzonder genoeg om omkaderd te worden. “Toen ik ging trouwen gaf mijn vader me kleine klompjes cadeau van toen ik 4 was. Dat vond ik zo bijzonder. Dus die hangen nu thuis aan de muur, achter glas met een bakje erachter en een lijst eromheen.” Halverwege het gesprek laat hij een voorbeeld zien van iets anders ongewoons dat hij inlijstte: een oude passer en een bijhorend verweerd etui, vastgezet tegen een paars velours achtergrond. “Hiermee ben ik vorig jaar tweede geworden van Nederland en België bij een lijstenmakerswedstrijd. De opdracht was om een antiek gereedschap in te lijsten.” Hierbij moest hij werken volgens bepaalde methoden en uiteraard voldoen aan vastgelegde kwaliteitseisen. Dit vakmanschap moest hij dit jaar ook tonen voor het examen ‘Guild Commended Framer’. Hij slaagde en op dit moment is hij een van de 25 lijstenmakers in Nederland die dit certificaat heeft, dat aangeeft dat hij als lijstenmaker zeer hoge kwaliteit levert. Grote kans dat het deze erkenning was die het Groninger Museum over de streep trok om onlangs ook lijsten bij hem te kopen.

Onderwaterwereld

Naast de creativiteit die het ondernemerschap vraagt, geniet Horneman er ook van dat hij dankzij dit werk nog steeds veel met kunst bezig is en met kunstenaars. Zowel bij het lijsten maken als in de galerie, waar elke 3 maanden een nieuwe tentoonstelling is. De huidige tentoonstelling, die loopt van 25 juni tot en met 27 augustus, heet ‘Beyond Reality and After Bosch’. De getoonde kunstenaars werken direct of indirect in de geest van Jeroen Bosch. Op de spaarzame momenten dat de lijstenmaker niet in de winkel staat, schildert hij graag. Maar dan zijn er ook weer andere activiteiten die een deel van zijn schilder-tijd opeisen, vooral als ze verband houden met water. 2 keer per week traint hij in het zwembad – ‘ik denk dat ik wel 15 zwemdiploma’s heb’ - en ook duikt hij graag. Bovendien heeft hij een aquarium van anderhave meter. “Water, dat zit ook heel veel in mijn werk. Wat ik zo mooi vind aan de onderwaterwereld,is het mysterie. Mensen weten tegenwoordig meer van wat er in het heelal gebeurt dan diep onder water. Dat geeft mij ook wel enige vrijheid om een stukje onderwaterlandschap te fantaseren. Want wie zegt dat het er niet is? Niemand heeft het gezien.”

Crowdfunding

Toch zijn de dieren die Horneman schildert geen Bosch-achtige fabelwezens en heeft hij ze vaak eerst zelf gezien door zijn duikersbril of achter het aquariumglas. Hij toont een schilderijtje van zijn hand van een veelkleurige guppy dat niet zou misstaan in een biologieboek. “Ik zit er ook nog weleens aan te denken om een project te maken van mijn aquarium, om dat meerdere malen te schilderen en dat je het dan steeds anders inricht of dat je de algen wat meer laat groeien en het achteruit ziet gaan…” En zo is Horneman altijd in de weer met ideeën en plannen. Een vrij concreet plan is de aanschaf van een computergestuurde passepartout-snijder. “Hij kan een passepartout snijden in elke willekeurige vorm. En hij kan ook pregen, dus een vorm drukken in papier, tekenen en doosjes op maat maken. Dus hiermee kan ik nog meer bieden aan de klant.” Het doel is om het aanschafbedrag bij elkaar te krijgen door middel van crowdfunding. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om voor 25 euro snijtegoed te kopen en zodra het apparaat aangeschaft is kun je daar een aantal passe-partouts voor laten snijden. En toekomstdromen? “Ik werk nu heel hard om de zaak op de rails te krijgen. En misschien dat ik over een aantal jaren 1  of 2 mensen in dienst kan nemen. Dan kan ik een dag extra vrij nemen en weer wat meer schilderen.” Meer informatie: www.atelier-horneman.nl

Auteur

Marc Jansen