Frans Kerver is organisator van toeval

Groningen

 Frans Kerver is initiator van Tuin in de Stad en de eerste Nederlander die een basisinkomen ontving. Spreek met hem over de ideale maatschappij en hij jongleert onvermoeibaar met ideeën en praktijkvoorbeelden. “Hoe zijn we nou weer bij dit onderwerp uitgekomen?!”

Door Arjen J. Zijlstra

7 jaar geleden zaten tekstschrijver Frans Kerver (55) en zijn partner Vivian aardig in de slappe was. Zodanig zelfs dat er wel een paradijsje vanaf kon. Ze huurden een uitgestrekte stadstuin in het uiterste puntje van de Schildersbuurt, pal tegen het spoor. De grond had als gemeentelijke bestemming dat van een tuincentrum. Kerver begon dan ook met de verkoop van planten vanuit de grote kas die op het terrein stond. Toch groeide het uit tot meer dan een tuincentrum. En dat was ook de bedoeling. Wat stond je precies voor ogen? “Ja, dat is een goede vraag.” Lachend: “Want het is inderdaad best gek om in zo’n plek te investeren. Ik zal proberen je een antwoord te geven.” In de kas waar we zitten laat op dat moment een haan zich luidkeels horen. Achter ons scharrelt een donzig zijdehoen tussen de passiebloemen. “Het idee was”, zegt Kerver als hij zijn derde Camel opsteekt, “een plek te creëren waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. En waar een deel van die mensen met elkaar dingen verzinnen die ze samen kunnen doen. Dus niet een plek waar mensen alleen consumeren. Maar vooral waar ze zelf, bijna ongemerkt, in beweging komen.”

Stekjesruilmarkt

“En heel belangrijk was dat het een plek zou worden met een relaxte sfeer waar je graag uit jezelf heen gaat. En dus niet dat er bij wijze van spreken een bordje boven de ingang hangt met: Sociaal Project.” Tuin in de Stad - met activiteiten variërend van een stekjesruilmarkt tot een cursus tuinieren - trok meteen veel mensen. In 2013 won het project de Groen Dichterbij-prijs en de Groen en Doen-prijs. Waaraan mooie geldbedragen vastzaten die voor het niet gesubsidieerde project meer dan welkom waren. De jury’s prezen de diversiteit van zowel de activiteiten als de deelnemers. Het activeren en re-integreren van mensen, en het bevorderen van de sociale cohesie, werd benoemd als een ‘onnadrukkelijke, maar vanzelfsprekende uitkomst’. Maar deze loftuitingen konden niet voorkomen dat Tuin in de Stad moest verhuizen. De gemeenteraad besloot in december 2015 het terrein te verkopen aan een projectontwikkelaar. Een mogelijkheid die nu eenmaal in het huurcontract was opgenomen. Er is flink wat strijd geleverd met de gemeente om toch op deze locatie te kunnen blijven. “Maar dat wil ik nu allemaal niet meer oprakelen”, zegt Kerver die inmiddels druk bezig is met verhuizen naar de nieuwe locatie in het Westpark. “Ik ben blij dat het gesprek over economische versus maatschappelijke waarde is gestart.”

Toeval organiseren

Die locatie in het Westpark ligt niet middenin de stad, maar heeft wel als voordeel dat het twee keer zo groot is. Kerver houdt open welke activiteiten er komend seizoen zullen ontstaan. Want dat hangt grotendeels af van de initiatieven waar deelnemers zelf mee komen. Maar het zal altijd een groene inslag hebben. Iets anders wat de activiteiten zal blijven kenmerken is het sociale doel. “De maatschappij verhardt en naar mijn idee komen steeds grotere groepen mensen niet meer mee. We worden opgevoed met het idee dat je zelf verantwoordelijk bent voor je succes of falen. Terwijl in werkelijkheid heel veel dingen afhankelijk zijn van toeval. Met onze activiteiten proberen we dat toeval te organiseren. Dat mensen die elkaar anders gemist hadden elkaar ontmoeten en verder kunnen helpen.”

Al Jazeera

“Ja, mijn zoon ziet niet zoveel in het idee van het basisinkomen. Hij grapte in de afgelopen twaalf maanden regelmatig: zoek nou eens een echte baan. Een beetje op dezelfde manier zoals ik hem natuurlijk opjut eens zijn huiswerk te doen.” In een notendop is het idee van het basisinkomen als volgt: elke burger ontvangt maandelijks een bedrag van de overheid om in de basis-levensbehoeften te kunnen voorzien. Zónder dat hier een tegenprestatie tegenover staat. Kerver ontving van juli 2015 tot juli 2016 elke maand duizend euro dat door middel van crowdfunding was ingezameld. Nu de beurt van Kerver voorbij is, geniet Anne van Dalen uit Den Haag dit voorrecht. Zij is door een notaris uit de aanmeldingen op www.onsbasisinkomen.nl geloot. Het is een kleinschalig experiment, opgezet door een groep Groningse ondernemers. Die verenigd zijn in de Maatschappij voor Innovatie van Economie en Samenleving (MIES). Het experiment is vooral bedoeld om aandacht te genereren voor het onderwerp. En dat lukt aardig. Van het Financieel Dagblad tot Al Jazeera, allemaal berichtten ze uitgebreid over ‘Mr. Basisinkomen’.

Relaxed

Een veel gehoord argument van tegenstanders is dat het mensen lui zou maken. Maar Kerver zegt dat het voor hem niet gold en denkt niet dat hij een uitzondering is. “Ken jij mensen die de hele dag op de bank zouden blijven zitten?” “Maar het was natuurlijk wel relaxed. Het idee van het basisinkomen is dan ook dat je vanuit die ontspanning jezelf beter kunt ontplooien. Ik hoefde me niet druk te maken om inkomsten. Dat moet ik nou wel weer doen.” “Ik denk dat het experiment heeft geholpen om het basisinkomen op de agenda te zetten. Er hangt iets in de lucht, er borrelt van alles. En wat betaalbaarheid betreft: als je zegt dat er geen geld genoeg is voor een basisinkomen, dan zeg je eigenlijk dat er geen geld genoeg is om een beetje fatsoenlijk voor elkaar te zorgen.”

Auteur

Marc Jansen