In Groningen 10-daagse herdenking Kristallnacht

GRONINGEN

De Kristallnacht van 9 november 1938 wordt in Groningen dit jaar gedurende 10 dagen herdacht; met een reeks activiteiten op meerdere locaties.

Hiermee wordt de aandacht gericht op de diverse groepen die, naast de Joden, het slachtoffer werden van de Kristallnacht en de nasleep ervan. Dit alles onder het motto 'Kristallnacht nooit meer, voor niemand!'.

Kristallnacht

In de Kristallnacht kwamen veel Joden om, werden grote vernielingen aangebracht en sloegen mensen massaal op de vlucht. Deze nacht was mede een aanzet tot de verschrikkingen van de daarop volgende nazitijd. Een nacht waarin ook Roma/ Sinti, gehandicapten, homoseksuelen en anderen naar de kampen gebracht werden.

Posterexpositie

De herdenking begint zondag 30 oktober in de synagoge in Groningen. Daar wordt de postertentoonstelling 'Kristallnacht nooit meer, voor niemand' geopend. Historica Bettie Jongejan werpt vanuit historisch perspectief een blik op de gebeurtenissen in de Kristallnacht. Kim Vorenholt, afgevaardigde uit de Joodse gemeenschap, tekent voor de officiële opening van de expositie. Verder is er een bijdrage van stadsdichter Kasper Peters. Het programma wordt afgesloten door Carla da Silva en Bunna Arends (Duo Malka). Zij zingen  enkele 2-stemmige Jiddische liederen zingen.

Treffpunkt Erasmus

In Forum Images wordt woensdag 2 november 'Treffpunkt Erasmus' vertoond. Deze door de Joodse regisseuse Annet Betsalel gemaakte documentaire schetst het gevecht tegen onrecht, de gedeelde liefde voor boeken en een levenslange vriendschap tijdens WOII en de Koude Oorlog. De documentaire is gebaseerd op een vondst door Betsalel in de archieven van de Joodse Gemeente in Bussum in 2011. Ze stuitte er op het verhaal van 2 jonge Wehrmacht -oldaten, Johannes Gerhardt en Werner Klemke. Zij redden met gevaar voor eigen leven de Joodse familie van Perlstein door papieren voor ze te vervalsen. Vervolgens hielpen Gerhardt en Klemke om samen tientallen mensen voor deportatie te behoeden. Voorafgaand aan de documentaire geeft de regisseuse via een Skype-verbinding met Leipzig een korte toelichting.

Zoni Weisz

Zondag 6 november staan in de synagoge de Sinti en Roma centraal. Gast is die middag Zoni Weisz (1937). Hij vertelt over zijn jeugd als Sinto en over het verlies van zijn familie. In de Tweede Wereldoorlog werd ongeveer een half miljoen zigeuners gedood door de nazi's. Zoni Weisz overleefde. Hij sprak bij de Holocaustherdenking in het gebouw van de VN en in de Duitse Bondsdag, waar hij onder meer waarschuwde voor de gevaren van vandaag de dag. De middag begint met het verhaal over Settela van Erik Borrias. Hierna een uitgebreid interview door historicus Stefan van der Poel met Zoni Weisz.

Vluchtelingenproblematiek

Dinsdag 8 november geeft prof. dr. Marlou Schrover, hoogleraar Migratiegeschiedenis aan de Universiteit Leiden, een lezing in het Academiegebouw. Thema is: 'Vluchten is van alle tijden'. Met deze lezing wordt vanuit historisch perspectief naar de huidige vluchtelingenproblematiek gekeken. Na afloop is ruimte voor vragen en discussie. Gespreksleider is historicus Hans Alderkamp

Fakkeloptocht

De herdenking van de Kristallnacht wordt woensdag 9 november op de Grote Markt afgesloten met een korte inleiding door de organisatoren, een toespraak van burgemeester Peter den Oudsten (onder voorbehoud) en optredens van stadsdichter Kasper Peters en het 4 MeiProjekt. Vanaf de Grote Markt wordt met fakkels naar de synagoge gelopen waar stadshistoricus Beno Hofman spreekt. Ook daar zijn  vervolgens optredens van Kasper Peters, het 4 MeiProjekt en een hiphopgroep.

Organisatie

De Kristallnachtherdenking in Groningen is georganiseerd door Stichting Folkingestraat Synagoge, Werkgroep Vluchtelingen Vrij, COC Groningen en Drenthe, het 4 MeiProjekt, Amnesty International en het Sociaal Centrum Groningen.

Auteur

Marc Jansen