Van der Leeuw-lezing #34: 'The Witch is Dead'

GRONINGEN

De Martinikerk in Groningen vormt vrijdag 4 november het decor voor de 34ste Van der Leeuw lezing. Deze wordt uitgesproken door de Duitse schrijver en essayist Daniel Kehlmann. Documentairemaker Sunny Bergman treedt op als coreferent.

Kehlmann laat in zijn lezing ‘The Witch is Dead’ zien dat de klassieke filmmusical ‘The Wizard of Oz’ een hallucinerende en nachtmerrieachtige film is die niet aan actualiteitswaarde heeft ingeboet. Hij trekt een parallel met onze tijd en de opkomst van gevaarlijke demagogen zoals Donald Trump.

The Wizard of Oz

Volgens Kehlmann zit ‘The Wizard of Oz’, die in 1939 in première ging, vol echo’s van een van de zwartste periodes uit de recente geschiedenis. Het is een complexe film die tegelijkertijd briljant, vrolijk en verontrustend is. ‘The Wizard of Oz’ gaat over een demagoog die een hele bevolking ervan overtuigt dat hij een tovenaar met ongekende krachten is. Hij is geen dictator zoals Hitler of Stalin, maar voor de filmkijkers wordt het niet duidelijk of hij een gevaarlijke figuur is of eerder een ongevaarlijke gek. En dat maakt de film juist zo verontrustend. Kehlmann ziet een parallel met onze tijd. Aan de vooravond van de Amerikaanse verkiezingen dreigt een verknipte demagoog het hoogste ambt te gaan bekleden, met onvoorstelbare gevolgen voor de hele wereld.

Wit is ook een kleur

Sunny Bergman gaat vervolgens in haar lezing ‘Wit is ook een kleur’ dieper in op de boze en defensieve reacties die veel witte mensen hebben wanneer het thema racisme op de agenda staat. De illusie van een neutrale, objectieve blik maakt hen volgens haar blind voor hun eigen witte superioriteit.

Daniel Kehlmann

[caption id="attachment_65968" align="alignright" width="180"]Daniel Kehlmann. Daniel Kehlmann.[/caption] Daniel Kehlmann debuteerde al op 22-jarige leeftijd en schreef sindsdien 7 romans. Zijn roman 'Het meten van de wereld' (2006) stond meer dan een jaar op nummer 1 van de best verkochte boeken in Duitsland en werd een ongekend wereldsucces. In 2009 verscheen zijn succesvolle roman 'Roem'.  Zowel 'Roem' als 'Het meten van de wereld' is in Duitsland in 2012 verfilmd. Zijn laatste roman, 'F', een verhaal over een vader en zijn 3 zonen, kreeg opnieuw lovende recensies. Eind oktober verschijnt de Nederlandse vertaling van zijn novelle 'Je had moeten gaan'. Kehlmann is naast schrijver ook essayist.

Sunny Bergman

[caption id="attachment_65969" align="alignright" width="180"]Sunny Bergman. Sunny Bergman.[/caption] Sunny Bergman is actrice, programmamaker, documentairemaker en schrijver. Ze maakt al meer dan 15 jaar documentaires, waarbij zij zich vaak laat inspireren door haar eigen leven. Voor de VPRO maakte ze de documentaire Beperkt houdbaar, de serie Sunny Side of Seks en de film Sletvrees. Ook legt ze het fenomeen ‘wit privilege’ bloot in haar eigen omgeving. Haar films en televisieprogramma’s wonnen in binnen- en buitenland prijzen en werden internationaal veel verkocht. Voor vpro.nl schrijft zij 2-wekelijks een column en in 2013 verscheen haar boek 'Sletvrees'.

Stichting Van der Leeuw-lezing

De Stichting Van der Leeuw-lezing, opgericht in 1983, is een samenwerkingsverband van de provincie Groningen, de gemeente Groningen, de Rijksuniversiteit Groningen, de Hanzehogeschool Groningen, het Universitair Medisch Centrum Groningen, de Volkskrant en de Stichting Martinikerk Groningen. De 34ste Van der Leeuw-lezing is mede mogelijk gemaakt door boekhandel Van der Velde, het Groninger Klokkenluidersgilde, Bano en Studium Generale Groningen. De Van der Leeuwlezing begint om 16.30 uur. De voertaal is Engels. Gratis kaarten zijn verkrijgbaar via www.vanderleeuwlezing.nl.

Auteur

Marc Jansen