Mohammed Abdel Raheem: ‘Mijn leven in Syrië was perfect’

GRONINGEN

Na een levensgevaarlijke reis kwam Mohammed Abdel Raheem een jaar geleden terecht in Groningen. Sindsdien probeert hij in Nederland een nieuw leven op te bouwen. “In Syrië moest ik kiezen tussen doden of gedood worden.”

Door Arjen J. Zijlstra

“De situatie in Syrië verslechtert niet elk jaar, maar elke dag”, zegt Mohammed Abdel Raheem (28). 12 uren na het interview kopt het nieuws: ‘500 doden door recente bombardementen op Aleppo.’ De stad waar zijn zus woont. “Soms hebben ze even elektriciteit en internet, maar het is nu al 2 weken geleden dat ik contact met haar heb kunnen hebben.” “Ik ben heel blij dat ik veilig ben, maar denk ook constant aan mijn familie.” Zijn ouders wonen in de kuststad Latakia. “Naast dat het voor hen gevaarlijk is, hebben zij iemand nodig die voor ze kan zorgen. Daarom heb ik een aanvraag ingediend bij de IND om ze hier heen te halen. Voor eind december zullen ze hun beslissing meedelen per brief. Dus telkens als ik nu post in mijn brievenbus zie, kijk ik vol spanning.” We spreken met elkaar in het Engels. Een taal die Raheem goed beheerst, omdat hij Engelse literatuur studeerde. Sinds enige tijd is hij druk bezig Nederlands te leren. “Ik wil hier graag een toekomst opbouwen en werken. Dan is het noodzakelijk dat je Nederlands kan.”

Bommen

De oorlog in Syrië begon in 2011, nadat het dictatoriale regime met extreem geweld reageerde op vreedzame protesten. Daarna ontvouwde zich een ingewikkeld strijdtoneel met zeer uiteenlopende strijdende partijen. Kenners voorspellen dat als het vechten in Syrië stopt, de vrede nog steeds heel ver weg is. “Vóór 2011 was mijn leven in Syrië perfect. Ik was bezig af te studeren en gaf privéles aan studenten. Ik had een eigen auto. Kortom, mijn leven was heel fijn. Tot op een dag, volledig onverwacht, ik explosies hoorde. Ik was op de universiteit en dacht eerst nog dat het misschien vuurwerk was van een trouwerij. Maar het bleken echt bombardementen te zijn.”

Libanon

In de maanden die volgden werd de situatie steeds minder leefbaar. Op dringend advies van zijn vader besloot Raheem zijn studie voort te zetten in buurland Libanon. Het feit dat hij dienstplichtig was, speelde ook een rol bij deze keuze. “Ik hou helemaal niet van vechten en bloed. Ik weet niet eens hoe een wapen eruitziet.” “Ik had verwacht dat ik hooguit 2 jaar in Libanon zou moeten blijven. Ik was in het begin heel optimistisch.” Maar toen duidelijk werd dat het nog veel langer zou kunnen duren, besloot hij de sprong te wagen om in Nederland een bestaan op te bouwen. “In Libanon is het als vluchteling verboden om te werken en terug naar Syrië was niet een optie. Want daar moest ik kiezen tussen doden of gedood worden.”

De oversteek

Hij ging met het vliegtuig naar Turkije, om vanuit daar per boot naar Griekenland te gaan. “Dat is het gevaarlijkste gedeelte van de reis. Pas bij de zevende poging wist ik Griekenland te bereiken. Drie keer lukte het niet omdat de motor ermee ophield. Met 60 mensen in een boot die bedoeld is voor vissen op een meer, was het toen vechten tegen de golven. Hierbij ben ik ook een keer bijna verdronken. Maar ik werd gelukkig gered.” Niet al zijn reisgenoten hadden dat geluk. “Veel mensen en kinderen heb ik zien verdrinken. Die beelden hebben nog steeds invloed op mij. Ik praat erover, maar kan het eigenlijk niet geloven. Het is als een enge film.” Vanuit Griekenland reisde Raheem richting Nederland, waar hij via een ‘lange, gevaarlijke weg’ een week later aankwam. De eindbestemming was het AZC aan de van Swietenlaan in Groningen.

Vrienden

Hier raakte hij langzaamaan bevriend met een aantal Syriërs. “Ik ben zelf moslim, maar in deze vriendengroep zitten ook veel christenen. Veel Nederlanders reageren verbaasd als ze dit horen. Maar in Syrië is het heel normaal dat mensen met verschillende achtergronden met elkaar omgaan.” Zo zijn er volgens Raheem meer vooroordelen. “Zelfs hoogopgeleide mensen denken bij Syrië vaak alleen aan oorlog of ze zien kamelen in de woestijn voor zich. Maar Nederland en Syrië lijken best op elkaar. Toen ik hier kwam voelde het dan ook niet als een enorme overgang. Natuurlijk is in Nederland de vrijheid van meningsuiting veel groter en zo zijn er meer verschillen. Maar Syrië was voor de oorlog in veel opzichten ook een modern land. In lezingen die ik soms geef over Syrië, belicht ik dat ook altijd.”

New Life Groningen Choir

De vriendengroep kwam op het idee voor een sinterklaasviering in het AZC als een koortje een lied te zingen. Dat werd zo goed ontvangen dat ze besloten ermee door te gaan. En zo werd het New Life Groningen Choir geboren. Sindsdien treden ze regelmatig op in het land. Met het lied ‘Ik hou van jou’ scoorden ze op Facebook zelfs een hit. De in de binnenstad opgenomen muziekclip is tot nu toe 165,000 keer bekeken. Het is onder andere te vinden op de Facebookpagina van New Life Groningen Choir. “Het koor is niet alleen om plezier te hebben, maar ook een manier om de positieve kant van vluchtelingen te tonen. Ook ben ik dankzij het koor in contact gekomen met heel veel Nederlanders. We krijgen zoveel hulp van mensen. Die gastvrijheid is geweldig.” Maar de binnenkomende post, daarop blijft Raheem constant alert. “Ja, als ik straks een enveloppe zie, kijk ik meteen of het van de IND is.”

Auteur

Marc Jansen