Hapkido-meester Jelte de Graaf: ‘Machogedrag leren we af’

GRONINGEN

Jelte de Graaf is hapkido-meester. En in ons land een van de pioniers in de beoefening van deze Koreaanse krijgskunst. “Bij hapkido leer je: ik vecht liever niet, want dat is voor jou niet leuk.”

Door Arjen J. Zijlstra

“Badr Hari? Nou noem je ook wel iemand. Als hij uit het niets aanvalt, dan zou je meteen wel de gemeenste trucjes moeten gebruiken. Als het niet anders kan, hè. Ik denk er weleens over na hoor, wat ik in zo’n extreme situatie zou doen. Je bent in elk geval niet onoverwinnelijk zoals in vechtsportfilms. Maar één ding is zeker: als je niks over zelfverdediging weet, dan sta je in elk geval helemaal in de min.” “Als een situatie minder heftig is, probeer je de boel eerst te sussen. Als iemand toch aanvalt, probeer je dat af te weren of los te komen uit iemands greep. In enkele gevallen kan het dan zelfs het beste zijn om hard weg te rennen. Als je toch over moet gaan op geweld, doe je alleen wat nodig is. Bij hapkido leer je: ik vecht liever niet, want dat is voor jou niet leuk.”

Bezeten

De Graaf kwam op zijn 22ste voor het eerst in aanraking met hapkido. Een verdedigingskunst die toen, in 1981, door nog maar enkele mensen werd beoefend in Nederland. “Het was bij die eerste les meteen: klik!” Als bezeten, zo omschrijft de Graaf zijn passie voor hapkido in de tien jaren die volgden. “Ik trainde zes keer in de week. En zelfs als ik rust had trainde ik. Zat ik in een restaurant, dan hield ik alles in de gaten, zoals dat ook op de mat geleerd wordt. Dus als iemand verderop zijn voet bewoog, merkte ik dat meteen op.” Ook zocht de Graaf verdieping. “Op een gegeven moment had ik veel vragen die mijn leraar niet kon beantwoorden, dus ging ik steeds meer zelf op onderzoek uit. Ik las veel boeken en bezocht seminars. Ik ben heel Europa doorgetrokken om zoveel mogelijk lessen te volgen van meesters en grootmeesters.” En in 1991 richtte hij de Nederlandse Hapkido Associatie op.

Klomp

Naast hapkidolessen geeft de Graaf ook weerbaarheidstraningen “Dat staat nu op een wat laag pitje, omdat ik vooral trainingen gaf op basisscholen. En staatssecretaris Dekker heeft de subsidiekraan voor dit soort dingen dichtgedraaid.” “Bij die trainingen is hapkido als zelfverdediging de rode draad. Maar we hebben het ook over pesten, huiselijk geweld, geweld op straat en seksuele intimidatie.” Met name aan pesten schenkt hij veel aandacht. “Misschien komt dat omdat ik als kind ook veel gepest ben. Deupie noemden ze mij of Ukkie. Totdat mijn moeder op een dag tegen me zei: ‘Jelte, als die ene pestkop er weer is, trek je een klomp van je voet en sla je hem voor zijn kop’.” Zo geschiedde, en het pesten hield op.

Wakker schudden

“Maar inderdaad, dit voorbeeld heb ik nog nooit aan die kinderen verteld. Alleen bij een training wil ik ‘zwakkere’ kinderen wel wakker schudden. Dat ze zichzelf niet steeds kleiner moeten maken. Pesten is slecht, maar laat je ook niet wegpesten, dat is vooral het motto. Pesten biedt in die zin ook een leerweg. Ga je er goed mee om, dan heb je iets overwonnen. Waardoor je meer zelfvertrouwen krijgt.” Zowel deze kinderen als de deelnemers aan de hapkido-lessen leert hij dat je lichaamshouding heel belangrijk is. “Stel je moet op weg naar je huis langs een groep hangjongeren. Loop je er dan helemaal ineengedoken langs? Nee, want dan lok je het uit. Of loop je heel stoer met je kin omhoog? Nee, want dan denken ze: dat patsertje pakken we even. Het best is om gewoon zelfverzekerd langs zo’n groep te lopen.” “En als het echt heel eng is, is het dan erg om een ommetje te maken? Als ik echt schijtbenauwd ben, loop ik gewoon een straatje om.”

Pijn en lol

Het voordeel van hapkido is volgen de Graaf dat je vrij snel dingen leert waar je in de praktijk wat aan hebt. “Als iemand je wurgt, dan is er een makkelijk trucje om je hieruit los te maken. Ik vind het veel belangrijker dat mensen zoiets leren dan de filosofie van hapkido.” De trainingen beschrijft hij als een sociaal gebeuren waar iedereen welkom is. “Maar als iemand een vechtbaas is of seksistische opmerkingen maakt, past hij niet in onze groep. Om die reden heb ik zelfs weleens zwartebanders weggestuurd. Machogedrag leren we af” De Graaf, die ook een baan heeft als bus-verkeersleider, kan zich niet een leven voorstellen zonder hapkido. Het bracht hem over de hele wereld, van Amerika tot uiteraard Korea. Waar hij onlangs nog met enkele leerlingen het graf bezocht van de grondlegger van hapkido. “Ik heb heel veel leerlingen die van kinds af aan er al op zitten. En die zitten allemaal goed in hun vel. Of hapkido heeft bijgedragen, is niet te bewijzen. Maar ik denk het wel. Het gekke blijft: je doet elkaar soms vreselijk zeer op de mat. En toch heb je dan lol samen.” Website: www.hapkido-nha.nl.

Auteur

Marc Jansen