Martijn Bos laat mensen spelen

GRONINGEN

Kijk goed rond in de Nieuwe Ebbingestraat en je vindt een portaal naar een fantasy-wereld: de Purperen Draak. Martijn Bos begon deze spellenwinkel met speelruimte samen met zijn vrouw. “Iedereen is hier gelijk.”

Door Arjen J. Zijlstra

“Is het bord van dat spel ook nat?”, vraagt Martijn Bos aan zijn vrouw Hillie. Zij inventariseert samen met een vrijwilliger de schade die een gesprongen waterleiding vanuit het bovenliggende pand heeft aangericht. Ze knikt. “Gelukkig zijn we verzekerd”, verzucht Bos. “Maar man, wat een dag.” We spreken elkaar in de speelruimte achter de winkel. Waar Bos strategisch zit gepositioneerd met zijn blik op de voordeur, in geval de schade-expert vanmiddag nog langskomt. Maar zodra hij spreekt over spellen, en vooral het maatschappelijk nut ervan, wint de geestdrift het met overmacht van zijn zorgen. “Afgelopen weekend hadden we vier Magic-toernooien. Het zat helemaal vol. Van artsen en loodgieters tot scholieren en werklozen. Toen ik daarbij eventjes iets moest omroepen, zag ik zo’n scholier een man van 55 in de zij porren: ‘Sssht even stil.’ Prachtig vind ik dat. Dat iedereen hier gelijk is.”

Schotland

Die gelijkheid was ook wat Bos trof toen hij acht jaar geleden tijdens een vakantie in Schotland een spellenwinkel bezocht, waar eveneens een toernooi werd gehouden. “Daar zag ik ook, net als hier, dat het er niet toe doet wat je achtergrond is: je ontmoet elkaar in de passie voor het spel.” “Ik dacht toen verrek, zo’n winkel waar dat sociale aspect zo op de voorgrond staat, zou er in Groningen ook ruimte voor zijn? Ik werkte toen als service-medewerker bij IKEA en wist dat als ik nog eens iets anders wilde, ik niet meer moest wachten tot mijn vijftigste.” Na een marktonderzoek, durfden spel-enthousiastelingen Bos en zijn vrouw de gok te wagen. “Het was wel enorm spannend om mijn baan op te zeggen. En natuurlijk zijn er soms nog weleens momenten dat ik verlang naar de vastigheid die ik vroeger had. Maar nu de Purperen Draak zes jaar bestaat, besef ik me steeds vaker hoe bijzonder het is wat we hier hebben neer gezet.

Voor elkaar

“Voor heel veel mensen zijn we meer dan een winkel, we faciliteren een sfeer. Je deelt iets. We horen bij elkaar en we staan voor elkaar klaar. Als een van de vaste deelnemers persoonlijke problemen heeft, op wat voor gebied dan ook, dan bieden er geheid vijf mensen hun hulp aan. Dat wil niet zeggen dat we bij elkaar de vloer platlopen. Maar mensen leren elkaar hier wel kennen, en soms ontstaan er vriendschappen en zelfs relaties.” Elke avond is doorgaans gewijd aan een bepaald spel. Zo wordt er vanavond Dungeons & Dragons gespeeld. “Omdat we dus zoveel open zijn, zijn er gelukkig ook mensen die als vrijwilliger mee willen draaien. Als we niet met vrijwilligers zouden werken, moeten we het entreegeld dusdanig omhoog gooien dat sommige minderbedeelden niet meer kunnen deelnemen. Wij zijn dus niet een stereotype winkel.”

Direct

Tussen de betoverende spelwerelden en fantasy-artikelen (van boeken tot kunststof zwaarden) is in de Purperen Draak veel ruimte voor eigenzinnigheid en anders-zijn. “Of beter gezegd jezelf zijn. Een transgendervrouw vertelde eens dat ze hier veel steun heeft ervaren tijdens haar transitieproces. Dankzij de open sfeer.” “Een sfeer waarin we trouwens vaak ook heel erg direct zijn. Ik durfde haar ook vragen te stellen waarvan de meeste mensen zeggen: zoiets vráág je toch niet? Maar juist die directheid kon ze waarderen. Als je oprecht bent, voelen mensen zich er vaak heel goed bij als je die sociale conventies achterwege laat.”

Handleiding

Die directheid is iets wat Bos ook heeft ontwikkeld in de omgang met zijn oudste zoon, die autistisch is. “Bij hem moet je heel duidelijk zijn. Zwart is zwart en wit is wit. Daarom speelt hij ook heel graag spellen, want daar zijn ook hele duidelijke regels. Als je er samen niet uitkomt, pak je de handleiding erbij. In fantasy-verhalen is dat ongeveer hetzelfde. Daarin zijn goed en kwaad heel erg vastomlijnd.” “In onze samenleving is misschien vijf procent autistisch, hier ligt dat wel op twintig procent. Ook zij voelen zich hier dus thuis dankzij die directe manier van communiceren. Daarbij wordt humor overigens niet geschuwd. Als iemand in een rolstoel zit dan maak ik daar gerust een grapje over. Maar dan op zo’n manier dat diegene zich er juist door erkend voelt. Dat hij gezien wordt.”

Het hart

“Een winkel kan iedereen opzetten, maar deze speelruimte niet, dit is het hart. Als over dertig jaar dit nog steeds bestaat, in welke vorm dan ook, dan kan ik in het bejaardentehuis zeggen: ik heb het goed gedaan. Ik heb mensen naar elkaar laten kijken.” “In dit licht zijn we nu ook bezig hier een stichting van te maken. Want Hillie en ik zijn officieel de baas, maar de Purperen Draak is eigenlijk van heel veel mensen. Verschillende klanten hebben weleens gezegd: als ik de loterij win dan koop ik dat pand voor jullie of dan bouw ik iets dat nog beter is en dan mogen jullie er huurvrij in. Tja, zo zitten klanten dan samen met mij te dagdromen… Dat heb ik bij IKEA nooit gehad.”

Auteur

Marc Jansen