Portret Fedde Hoekstra | Filmmaker met poten in de klei

GRONINGEN

Fedde Hoekstra schrijft, regisseert en produceert films, van bedrijfsfilms tot films op het witte doek die internationale prijzen winnen. “Film raakt aan alles wat ik doe.”

Door Arjen J. Zijlstra

“Dat ik mezelf ooit zou manifesteren als acteur of schilder, dat was voor mij als kind geen droom: dat voelde als een force of nature, haha. Het klinkt misschien pathetisch, maar het was eigenlijk wel zo. Het was niet een kwestie van hoe ik ‘daar’ zou komen, maar van: wanneer gaat het beginnen?” Dus toen Hoekstra als 18-jarige ver kwam in de auditierondes voor een rol in ‘GTST’ voelde dat als niet meer dan logisch. “Ik weet nog dat ik daar met Reinout Oerlemans door die studio’s van Aalsmeer wandelde en we ons allebei verbaasden over hoe klein Jos Brink was. Maar ik keek daar niet mijn ogen uit of zo. Nee, ik was eindelijk op een plek waar ik hoorde.”

Spijkerhoek

Toch ging de rol niet naar Hoekstra maar naar Antonie Kamerling. Niet lang daarna kreeg de geboren en getogen Leeuwarder wel andere rollen, waaronder een bijrol in de toen populaire serie ‘Spijkerhoek’. “Ik studeerde toen tegelijkertijd aan Academie Minerva. Ik werd er daar wel wat vreemd op aangekeken. Want ja, zo’n commerciële serie als ‘Spijkerhoek’… “ “Moest ik opeens met een rolletje Autodrop in mijn poten een scène spelen. Ik werd daar ook wel bevestigd in het vooroordeel dat ik had, namelijk dat het rubbish is. Er werd daar minder gerepeteerd dan bij het schooltoneel.”

Onbereikbaar

Ondertussen haalde Hoekstra wel voldoening uit het studentencabaret dat hij samen met Chris Bajema op de planken zette. “Daar kreeg ik wel een boost van. Wat wij zelf hadden verzonnen werd omgezet in een voorstelling en daar werd om gelachen. Daardoor ontdekte ik dat ik vooral scheppend kunstenaar wilde zijn.” Hoekstra richtte zich vanaf die tijd steeds meer op de schilderkunst. “Filmregisseur worden, was iets wat helemaal niet in mijn hoofd zat als mogelijkheid. Nu kan iedereen een film maken met zijn telefoon, maar toen voelde filmregisseur worden echt als iets onbereikbaars.” “Pas in 2003 maakte ik voor het eerst een filmpje. Dat was voor bij een schilderijententoonstelling die ik toen had. Het thema was ‘solitair bewustzijn’. Daarin zag je een gothic clown die kampt met een identiteitscrisis. Heel abstract nog. Maar ik merkte toen wel: film raakt aan alles wat ik doe. Van gedichten en theaterteksten schrijven tot acteren en schilderkunst.”

De Boule de Boule

Langzaam maar zeker ging Hoekstra zich dan ook meer richten op film. In eerste instantie als opnameleider in verschillende producties van Steven de Jong, die hij nog kende uit ‘Spijkerhoek’. En in 2010 was dan eindelijk een film van eigen hand te zien op het witte doek. De korte film ‘De Boule de Boule’, met Tygo Gernandt in de hoofdrol. Het won zelfs enkele internationale prijzen. In het verhaal, dat zich afspeelt in Noord-Groningen, staan drie eenlingen (een kluizenaar, een vluchteling en een crimineel) centraal die elk op hun eigen manier met één been buiten de maatschappij staan. “Dat element van de eenling komt in al mijn werk wel terug.” Zoals in de serie ‘DEAL’, die zich eveneens afspeelt in Noord-Groningen. “‘DEAL’ is bedoeld om jongeren te enthousiasmeren voor techniek. Maar heel indirect. Het zijn in de eerste plaats komische feelgood-films. De tweede aflevering, ‘Het Spijkerpaleis’, is net klaar en kan net als de eerste film vrij worden bekeken via mijn vimeo-kanaal of dealdeserie.nl.”

Jildau

Hoekstra is in staat ‘DEAL’ te maken door talloze belanghebbenden erbij te betrekken. Die vaardigheid om zijn verhaal te verkopen, zal hem ook goed van pas komen bij het realiseren van zijn eerste grote speelfilm: ‘Jildau’. De al jaren durende totstandkoming van Jildau is volgens Hoekstra een filmverhaal op zich. Het bevat in elk geval de ingrediënten: een producent die overlijdt − ‘We spraken over miljoenen, zonder dat het een geintje was’ − een bijna-faillissement en het Filmfonds dat hem behandelde als een boertje die een streekroman wilde verfilmen.

Zondagsbed

Jildau is gebaseerd op een roman van Theun de Vries, ‘Het Zondagsbed’. “Nee, dat is niet de schrijver van ‘Bartje’, dat dacht het Filmfonds ook al. Dit is een literaire tragedie. In het verhaal, dat zich begin negentiende eeuw afspeelt, redt een onafhankelijke boerin het leven van een jonge deserteur. Haar drie knechten, met wie ze zondags per toerbeurt het bed deelt, ontvlammen in jaloezie wanneer zij de vreemdeling tot haar uitverkorene maakt.” Het budget zal waarschijnlijk lager zijn dan waarvan eerder sprake was. “Maar alles is nu weer zodanig voor elkaar dat ik het stevig onderbouwd kan pitchen bij mogelijke geldschieters.” Zijn bedrijfsmotto is dan ook ‘hoofd in de wolken, poten in de klei’. “‘Jildau’ wordt een mix tussen film noir en western, dus stel dat een partij als Staatsbosbeheer wil dat we bepaalde natuurgebieden tonen, dan kan ik dat wel inpassen.” Maar zoiets als een rolletje Autodrop verwerken in een bedscène, dat gaat ook Hoekstra nog steeds een brug te ver.

Auteur

Marc Jansen