Ondernemen buiten de lijntjes

GRONINGEN

Anneloes Stoetman richtte sociaal lunchcafé Het Schathuis op in Helpman. Maar haar sociaal ondernemerschap beperkt zich niet tot de grenzen van de wijk of het land... “Ik heb een neus voor mensen die buiten het bootje vallen.”

Door Arjen J. Zijlstra

“Kon je het makkelijk vinden? Ons adres is aan de Verlengde Hereweg, maar je kunt hier alleen komen via de Jan Wolkerslaan. We zijn bezig te regelen dat we een nummer krijgen aan de Jan Wolkerslaan, zodat mensen meteen op de juiste plek aankomen.” Het is een van de vele ‘kleinigheden’ waarmee Anneloes Stoetman (28) te maken krijgt sinds een paar weken geleden de deuren opengingen van sociaal lunchcafé Het Schathuis. “Ik werk drie dagen per week als scholingscoördinator bij een zorgcoöperatie. Dit project doe ik ernaast. Maar er zit toch wel meer tijd in dan ik van tevoren had ingeschat.” In Het Schathuis werken mensen die om wat voor reden dan ook een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Het kan gaan om mensen met een zorgindicatie, maar ook om asielzoekers of gepensioneerden. Er is altijd een begeleider aanwezig om hen te ondersteunen. “Ik geloof heel erg in die mix van doelgroepen. Een probleemjongere – tenminste dat is het etiketje dat we erop plakken – die bijvoorbeeld iets moet uitleggen aan iemand met het syndroom van Down, wordt uitgenodigd om zich verantwoordelijk te gedragen. Daardoor groeit zijn of haar zelfvertrouwen. Tegelijk ziet diegene met Down helemaal niet een probleemjongere tegenover zich, maar een mens.”

Wie je bent

Tijdens de middelbareschooltijd van Stoetman zullen er vast ook aantal leraren geweest zijn die haar als probleemjongere zagen. Op de basisschool had ze bijna de hoogste mogelijke cito-score, maar daarna zakte ze van het vwo af naar de havo en uiteindelijk de mavo. “Ik werd er inderdaad regelmatig uitgestuurd. Dat was ook de reden dat ik op de havo werd overgeplaatst naar een andere klas, in de hoop dat het in een andere omgeving beter zou gaan…” “Ik was niet moeilijk maar ik ben wel iemand die zijn eigen mening heeft en aanwezig is. Het is ook maar net wat je referentiekader is. Als je in een heel strak systeem zit terwijl je zelf heel vrij bent− en je kijkt overal, behalve naar die stomme rekensommetjes – dan kom je niet helemaal tot je recht. Terugkijkend had ik beter naar een Jenaplan- of Daltonschool kunnen gaan.” Uiteindelijk rondde ze toch netjes een hbo-studie af, Management, Economie en Recht. “Want de maatschappij wil graag zo’n papiertje zien, maar het zegt natuurlijk helemaal niks over wie jij bent.”

Oeganda

“Ons systeem is er heel erg op gebouwd dat je binnen de lijntjes kleurt. En alles wat erbuiten valt, krijgt een stempel ‘is niet goed’. Of een diagnose zodat we weten hoe we ermee moeten omgaan. Maar er wordt dan vaak helemaal niet meer gekeken naar wie iemand is. Ik heb een neus voor mensen die buiten het bootje vallen, die wil ik er altijd graag bij betrekken. Misschien komt dat omdat ik zelf ook niet in een hokje pas.” Toch kleurde Stoetman na haar studie zelf ook een aantal jaren binnen de lijntjes met verschillende banen in de financiële sector. Het was een verblijf in Oeganda dat maakte dat ze alleen nog maar werk wil doen wat echt bij haar past. Ze ging er enkele maanden als vrijwilliger werken in een kinderopvanghuis. Al snel vatte ze daar het plan op om geld in te zamelen voor dat project.

Eigen opvanghuis

Alleen bleek het een corrupte organisatie waar veel geld aan de strijkstok bleef hangen. En waar de uitstroom van kinderen naar een pleeggezin bewust werd tegengehouden. Want een overvol opvanghuis brengt nu eenmaal meer donaties in het laatje. Wat doe je vervolgens als ondernemende twintiger? Je richt gewoon zelf een opvanghuis op, met een betrouwbaar persoon uit de lokale bevolking aan het hoofd. Een huis dat niet te vol is en waar kinderen wél uitstromen als familie of een geschikt pleeggezin zich meldt. “Dat gaat zo’n drie jaar nu al heel goed.”

Achterhaald

“Toen ik zes maanden later uit Afrika terugkeerde dacht ik: ik kan nu toch echt niet meer gewoon bij een bank werken…” Ze ervoer zelfs iets van een cultuurschok. “In zo’n land als Oeganda gaat het erom of je die dag wel te eten hebt, maar iedereen is daar zoveel tevredener dan hier.” Het was in deze positieve spirit dat ze op het idee kwam voor Het Schathuis. “Ik realiseerde me dat er hier in Helpman veel zorginstellingen zijn. Maar waar vaak maar één doelgroep samenkomt. Toen dacht ik: dat vind ik zo achterhaald. Want iemand uit het azc kan prima met een eenzame oudere werken. Want die oudere heeft dan gezelschap en die kan iemand Nederlands leren. Als je bijvoorbeeld in de keuken iets pakt, zeg je: ‘kopje’. Zo kunnen verschillende doelgroepen elkaar versterken.”

Laiverds

“We krijgen ook zoveel positieve reacties van mensen uit de buurt.” En, vult zorgbegeleider Martine die net is binnengekomen aan: “Er komen hier alleen maar leuke mensen. Echt waar. Vaak zelf ook met een bijzonder verhaal.” Het Schathuis is ondergebracht in de door Stoetman opgerichte stichting Laiverds. “We hebben een startsubsidie gekregen van het innovatie-atelier van de gemeente, waar ik bijzonder dankbaar voor ben, en ik heb zelf geïnvesteerd. Maar ik verdien hier niks aan. Ik vind het alleen wel belangrijk om het zodanig rendabel te maken dat de stichting niet voor het overgrote deel afhankelijk is van overheidsgeld. Want uiteindelijk ben je dan weer gebonden om binnen de lijntjes te kleuren.” Op Koningsdag wordt rondom Het Schathuis een ‘vrijmarktje’ gehouden. Leuk voor het hele gezin. De helft van de opbrengst wordt geïnvesteerd in speeltoestellen naast het terras. Website: www.hetschathuisgroningen.nl. Lees meer ‘interviewportretten’ van de hand van Arjen J. Zijlstra

Auteur

Marc Jansen