Een indrukwekkend avontuur: op vakantie in Noord-Korea

GRONINGEN

Wie aan Noord-Korea denkt, denkt eerder aan raketten en communistisch machtsvertoon dan aan een mooie vakantie. Marcel Schaaphok en Betsy Schaaphok-de Vries uit Groningen zijn net terug van een indrukwekkende rondreis door het voor de buitenwereld praktisch afgesloten Aziatische land.

Door Mariëlle de Vries

“Het was geweldig”, lacht Betsy. Noord Korea stond hoog op het wensenlijstje van de doorgewinterde reizigster. “Ik wilde er heel graag heen. Onze reisleider, Jan Koning, is een collega van mij en ik ben door zijn verhalen wel aangestoken. En door de reportage van Floortje Dessing van 3 Op Reis. Op het moment dat ze de grens overgaat en zoiets heeft van ‘Wauw, ik sta in Noord-Korea’, dat gevoel klopt dus echt. Het is een onwezenlijk iets. Opeens in een land staan dat zo afgesloten is. En zien hoe mensen daar leven.” Marcel was in eerste instantie iets minder enthousiast over de reisbestemming. “Ik vond het wel wat lastiger. Ten eerste is het een compleet georganiseerde en dure reis. Ik hou ervan om onze vakanties zelf te plannen. Ik ben daar meestal al maanden van tevoren mee bezig. Waar gaan we heen en hoe? Dat kon in dit geval niet. Daarnaast moet je in het land je vrijheid opgeven. Dat vind ik nogal wat. Het is een dictatuur. Ik vroeg me af of ik daar echt wel heen wilde. Maar uiteindelijk heb ik er geen spijt van gehad. Dit was een heel bijzondere en mooie ervaring.”

Douanemedewerkers niet tegenspreken

Marcel en Betsy reisden een paar dagen eerder dan hun reisgenoten naar China, van waaruit de grens met Noord-Korea werd overgestoken. “Dat was fijn want daardoor hoefden we niet meteen door in de trein”, vertelt Betsy. “De grens over gaan, was best spannend. We waren door de reisleider goed voorbereid. Vooral de douanemedewerkers niet tegenspreken was het advies. Dus wij verwachtten korte en strenge commando’s als ‘openmaken’ en ‘zitten’. Dat viel dus heel erg mee. Alles werd netjes gevraagd en er werd ‘alsjeblieft’ en ‘dank je wel’ bij gezegd. En na de grenscontrole kwam een van de controleurs bij ons zitten en liet ons filmpjes op zijn telefoon zien van zijn dochtertje.” In het land zelf werd het gezelschap twee gidsen toegewezen. “Die houden toezicht op alles”, zegt Marcel. “Zij bepalen waar je wel en niet heen gaat en wat je wel en niet mag zien. We kregen ook te horen wat je wel en niet mag fotograferen. Wij hadden best soepele gidsen. Zodra ze zagen dat we respect voor hun land hadden, kregen we meer vrijheid.”
Lees verder na de foto.
[caption id="attachment_70876" align="aligncenter" width="403"]Foto: Marcel Schaaphok Foto: Marcel Schaaphok[/caption]

Supermarkt van binnen gezien

De gidsen troonden de toeristen mee naar de plekken die zij belangrijk vonden. Zo werden bezoeken afgelegd aan een vakantiekamp, verschillende coöperatieve boerderijen en een school. Maar ze kregen ook de kans om op plekken te komen, waar normaal geen toeristen toegestaan zijn. ”Wij hebben bijvoorbeeld een supermarkt van binnen gezien”, vult Betsy aan. “Dat bleek echt wel bijzonder te zijn. Toeristen mogen eigenlijk alleen de souvenirwinkels in. Dat hoorden we ook van andere groepen uit Duitsland en Zwitserland, die er rondreisden. Maar die gingen ook met hun gidsen over een heleboel dingen in discussie. En daarmee kweek je weinig goodwill. Wij hoorden veel dingen die ons verteld werden aan en dachten er het onze van. Maar we spraken er verder geen oordeel over uit. En ze hadden wel door dat we in hun gezichtsveld bleven. Dat is belangrijk voor ze en dan moet je daar rekening mee houden.” Marcel: “We zijn het niet eens met het regime, maar daarom kun je wel respect tonen voor de bevolking en de gidsen die je meenemen. Het is echt een prachtig land. De wegen zijn breed maar je ziet er nauwelijks auto’s rijden. De mensen verplaatsen zich voornamelijk op de fiets en daar zijn ze trots op.”
Lees verder na de foto.
[caption id="attachment_70877" align="aligncenter" width="429"]Foto: Marcel Schaaphok "De wegen zijn breed maar je ziet er nauwelijks auto’s rijden." Foto: Marcel Schaaphok[/caption]

Mausoleum

Dat het ook voor de gidsen spannend is om een groep toeristen te begeleiden bleek wel uit het bezoek aan het mausoleum. Daar liggen de vader van het volk Kim Il-sung en zijn zoon Kim Jong-il opgebaard. De grootvader en vader van de huidige leider Kim Jong-un. Marcel: “Dat bezoek heeft heel veel indruk op me gemaakt. En we hadden ons daarop niet goed genoeg voorbereid. Het is voor de Noord-Koreanen de belangrijkste plek van het land. Ze gaan daarheen in hun mooiste jurken en netste pakken. Sommige mannen behangen met medailles. Wij hadden onze spijkerbroeken aan. En dan voel je je een beetje underdressed. Dan denk je wel: ik had toch even een stropdas moeten kopen.” “Je merkte dat onze gidsen bloednerveus waren tijdens dat bezoek”, zegt Betsy. “Als toeristen daar domme fouten maken, kan dat gevolgen hebben voor de gidsen, hun familie en zelfs de generatie na hen. Dus wij snapten wel dat ze erg gespannen waren. Na het bezoek aan het mausoleum, waren ze weer een stuk relaxter. De Noord-Koreanen zien Kim Il-sung als een tweede vader, hun grote leider. Ze zijn ook trots op die man. Mensen leven daar waarschijnlijk wel met de angst dat als ze iets verkeerd doen in een strafkamp terechtkomen. Voor westerlingen is dat misschien raar. Maar je weet ook dat ze het niet makkelijk hebben en waarom de gidsen op zo’n moment strenger zijn.”
Lees verder na de foto.
[caption id="attachment_70875" align="aligncenter" width="416"]Foto: Marcel Schaaphok “Beelden van de twee grote leiders zie je overal.” Foto: Marcel Schaphok[/caption]

Raketten van Trump

Ook tijdens de belangrijkste nationale feestdag was het echtpaar in Noord-Korea. Dat was voor met name de achterblijvers spannend, vanwege de dreigementen over en weer tussen de Verenigde Staten en Noord-Korea. Betsy: “We kregen er wel wat van mee, maar niet veel. In de internationale hotels waar we zaten, had je Al-Jazeera als nieuwszender. En we wisten dat er iets aan de hand was. Je kijkt ook wel even naar boven, zo van: zien we de raketten van Trump? We zijn die dag gewoon naar de militaire parade gaan kijken. Niet op het grote plein, daar kom je als toerist niet, maar wel in de straten. Je ziet dan hoe trots Noord-Koreanen op hun land zijn en ook op hun leider. Wat er buiten hun land gebeurt, krijgen ze op televisie en internet niet te zien.” Tijdens hun reizen houden Betsy en Marcel de thuisblijvers via een blog op de hoogte van hun avonturen. Dat ging dit keer niet. “We hebben twee keer heel even een open internetverbinding gehad”, merkt Betsy op. “Toen heeft Marcel gekeken naar het nieuws over de problemen tussen Amerika en Noord-Korea en hebben we een berichtje op Facebook geplaatst, dat alles goed was.” Plannen voor een volgende reis zijn er nog niet echt. Wensen wel. “Ik heb Iran hoog op mijn lijstje staan”, lacht Betsy. Om er aan toe te voegen: “Maar niet gelijk volgend jaar, hoor.”

Auteur

Marc Jansen