Arjan van Houwelingen: ‘Iedereen houdt van spellen’

GRONINGEN

Arjan van Houwelingen is spelontwerper en docent game design. Twee jaar geleden richtte hij het Spellenmaakgilde op. Een plek waar iedereen zijn zelfontworpen spel kan testen. “Je gooit het voor de leeuwen, maar alleen zo krijg je een goed spel.”

Door Arjen J. Zijlstra

“Als mensen zeggen dat ze niet van spellen houden, dan hebben ze volgens mij gewoon nog niet het juiste spel gespeeld. Je hebt spellen waarbij je moet samenwerken, of waarbij het gaat om behendigheid, of creativiteit of humor. Er zijn zoveel verschillende spellen. Het leukste aan spellen vind ik dat je iemand op een andere manier kunt leren kennen. Dat iemand opeens heel goed blijkt te kunnen bluffen bijvoorbeeld.” Maar wat waarschijnlijk wel voorbehouden blijft aan een kleine groep enthousiastelingen, is het zelf ontwerpen van een spel. De eerste schreden op dit pad begonnen voor Van Houwelingen – hoe kan het ook anders – spelenderwijs. “Bij het kaartspel Magic komen steeds nieuwe sets met kaarten uit met een nieuw thema. In plaats van geld te besteden aan zo’n uitbreidingsset, ging ik samen met wat vrienden een eigen set maken. Ik vond het zo leuk hoe we elkaar toen verrasten met onze creativiteit en humor, dat ik er mee verder ben gegaan. En uiteindelijk bedacht ik: waarom ga ik niet kijken of ik van de grond af aan een compleet eigen spel kan bedenken.”

Pen en papier

Al snel kwam Van Houwelingen erachter dat dit toch best lastig is. “Ik heb 2,5 jaar op een uitzendbureau gewerkt. En ik vroeg me af: wat als je dat nou in een soort fantasy-setting plaatst? De koning in het verhaal heeft geen leger nodig, maar besteedt het gewoon uit aan uitzendbureaus voor helden. Dat idee is nog steeds heel leuk, alleen het spel wat ik maakte was waardeloos.” “Toen ik het ging testen met spelers, bleek dat die hele economie van hoeveel er binnenkomt er uitging om die helden te betalen niet klopte. Toen ik het zover had dat het wel redelijk klopte, was het spel niet meer leuk. Ik heb wel vijf versies gemaakt.” “In het begin probeerde ik het ook nog heel mooi te maken met plaatjes en dergelijke. Dan was ik twee dagen bezig daarmee. Als iets dan niet werkte en ik het helemaal om moest gooien, dan was al dat werk voor niks. Nu maak ik gewoon met pen en papier in twee uren tijd een prototype.”

Roze bubbel

Van Houwelingen beet zich vast in de theorie van het spelontwerp, onderwijl werkend als assessmentpsycholoog. Een van de belangrijkste dingen die hij leerde is dat je bereid moet zijn om te falen. Heel vaak te falen. “Michael Jordan zegt: ‘Succes is honderd keer falen’. En dat gaat absoluut ook op voor het ontwerpen van een goed spel. Je kunt wel een goed idee hebben, maar pas door het heel vaak te testen in de praktijk en steeds nieuwe aanpassingen te doen, ontdek je of het ook een goed spel kan worden.” “Als je het door anderen laat spelen gooi je het voor de leeuwen, maar alleen zo kun je een goed spel krijgen. Soms ben ik heel enthousiast en denk ik: dit is de topversie! Maar ik weet tegelijk ook dat zodra het gespeeld wordt die roze bubbel doorgeprikt kan worden. Dat vraagt wel een beetje eelt op je ziel.”

Spellenmaakgilde

Met de wetenschap dat er meer mensen in Noord-Nederland spellen ontwerpen en dus net als hijzelf testers nodig hebben, richtte Van Houwelingen het Spellenmaakgilde op. Elke eerste vrijdagavond van de maand om 19.30 uur is iedereen die feedback op een spel wil ontvangen, of het gewoonweg leuk vindt als tester te fungeren, welkom bij Indietopia. In het gebouw van Dagblad van het Noorden- en Groninger Gezinsbode-uitgever NDC mediagroep. Meer informatie hierover is te vinden op: www.spellenmaakgilde.net. “Je ziet dat sommige makers continue weer met aanpassingen komen, dat doe ik zelf ook. Dan vinden sommige testers het ook leuk om die aangepaste versie te spelen. Als een tester graag nog een keer je spel wil spelen dan is dat een heel goed teken.” Maar wat natuurlijk het allermooist is, is dat uiteindelijk een spellenuitgever geïnteresseerd is. En ook dan is er een langdurig proces van feedback en aanpassingen tot er een spel is dat ze op de markt willen zetten. Eind dit jaar zullen de eerste twee spellen van de hand van Van Houwelingen in de winkel liggen. Eén spel heeft een maffia-thema – ‘maar daar mag ik nog niet te veel over vertellen’ – en het andere, Tricky Dungeon, is een fantasykaartspel dat enigszins verwant is aan klaverjassen. Wil je meer weten over dit spel, kijk dan eens op: www.arjanvanhouwelingen.com.

Spelend leren

Hoewel de studenten aan wie Van Houwelingen sinds twee jaar lesgeeft digitale games ontwerpen, blijft hij zelf vooral geïnteresseerd in bord- en kaartspelen. “Maar de onderliggende structuur van wat een spel een goed spel maakt, die is bij digitale en analoge spellen hetzelfde. Daar geef ik ze les in.” Als het even kan op een speelse manier. “Ik geloof dat als mensen de kans krijgen om te spelen en daarin ook fouten mogen maken, ze sneller iets leren. Soms moet je wel een hoorcollege geven natuurlijk, maar mensen leren vaak het meest van speelse praktijkoefeningen.” Doet Van Houwelingen dan nooit een videospelletje? “Jawel hoor, daar kan ik ook van genieten. En ik wil ook weten wat de ontwikkelingen zijn op dat gebied. Ik speel ze alleen wel wat minder dan ik zou willen. Er zit maar zoveel tijd in een dag… Eigenlijk zou ik wat meer moeten spelen voor mijn werk!” Meer interviewportretten van de hand van Arjen J. Zijlstra

Auteur

Marc Jansen