Voedselbank voor de geest

GRONINGEN

Liesbeth Hovenkamp geeft wekelijks schilderles aan mensen met een kleine beurs. Omdat ze vindt dat iedereen de mogelijkheid moet hebben zich creatief te uiten. “Dit is de voedselbank voor de geest.”

Door Arjen J. Zijlstra

Liesbeth Hovenkamp, die vroeger als activiteitenbegeleider met daklozen werkte, kwam op het idee voor deze schildercursus nadat ze werkloos werd. “Ik wilde zelf een schilderworkshop volgen, maar ontdekte hoe ongelooflijk duur die zijn. Zo bedacht ik dat er wel behoefte zou zijn aan een schildercursus voor mensen die op schilderles willen, maar het niet kunnen betalen.” Bijna zeven jaar alweer geeft Hovenkamp op donderdagochtend van halftien tot halftwaalf deze lessen. De laatste jaren bij Speeltuinvereniging Oosterpark. Het enige wat deelnemers betalen is 50 cent voor de koffie en thee. En ze moeten zelf schildersmateriaal, zoals papier en kwasten, meenemen.

Bij de lurven

Alleen had het heel wat voeten in de aarde voordat ze dit idee kon realiseren. “Ik ben een Stier, dus als ik eenmaal iets in mijn kop heb, dan geef ik niet zomaar op. Maar het heeft anderhalf jaar geduurd voor ik een gratis lesruimte vond.” “Ik greep elke mogelijkheid aan om een ruimte te regelen. Toen minister Ella Vogelaar bijvoorbeeld in de stad was voor een bijeenkomst ben ik daar naartoe gegaan. Ik dacht ik moet haar even bij de lurven grijpen.” H ovenkamp toont een krantenartikel met daarbij een foto waarop zowel de minister als Hovenkamp staan. “Toen zei iemand van Nijestee die daar ook was: ‘Ik heb wel lesruimte voor haar’. Dat bleek later 300 euro per maand te kosten.” “Maar uiteindelijk kon ik terecht bij het Kunstencentrum. Toen dat na een tijd niet langer mogelijk was, heeft het Kunstencentrum zich hard gemaakt voor mij bij maatschappelijk werk. Sinds die tijd heb ik via hen een plek in de Oosterpark, waarvan de laatste jaren in speeltuingebouw Oosterpark aan de Resedastraat.”

Geen keurslijf

In de lessen mag iedereen vrij werken. “Ik houd er zelf ook niet van om in keurslijf te moeten leven en daar dwing ik hen dus ook niet in. Iedereen is vrij om te doen wat hij wil en ik begeleid dat.” “Je hebt ook wel groepen waar dan wordt gezegd: we gaan vandaag een boom tekenen. Maar stel dat jij daar helemaal geen zin in hebt. Dan moet je iets doen wat je niet wil. Dat kan niet. Dan blokkeer je de creativiteit, terwijl het moet stromen. En dat gaat alleen maar als je dingen doet die je graag wil.”

Zelf kijken

Voordat de kwasten ter hand worden genomen, opent Hovenkamp de ochtend met een verhaaltje van Toon Tellegen, dat vaak een filosofische inslag heeft. “Daarna gaan we kaartjes trekken. Ik heb nu Inzichtkaarten. Dan pakt iedereen uit de groep zo’n kaartje met een inspirerende spreuk. Het is een manier om alles even achter je te laten. Dan ben je voor een moment niet meer bezig met de problemen thuis. En daarna kunnen ze los.” Hovenkamp geeft dan tips waar nodig. “Ik heb de opleiding Beeldende Creativiteit gevolgd en heb dus een diploma om les te kunnen geven. Sommige mensen hebben nog nooit geschilderd en die willen een bepaald iets schilderen. Dan zeg ik hoe ze het op moeten zetten.” “Terwijl anderen maar heel even mijn hulp nodig hebben en dan weer verder kunnen. Als iemand bijvoorbeeld een gezicht wil schilderen en het lijkt niet, dan laat ik ze eerst zelf kijken en zeg ik: goh, wat denk je zelf wat moet veranderen? Want het is heel belangrijk dat ze zelf leren kijken. Dan kan ik een tip geven wat ze zouden kunnen doen. Als ik dan later weer terugkom, is het vaak al een stuk beter.”

Inspiratie

Hovenkamp vindt het ook belangrijk dat mensen inspiratie opdoen door naar andere kunstenaars te kijken. “Ik zeg ook weleens: denk eens na welke schilder je inspireert. En ga daar eens over vertellen in de groep. Mijn grootste voorbeeld is Kadinsky, daar ben ik heel erg fan van. En daar heb ik dan ook weleens over verteld.” Ondertussen haalt Hovenkamp een aantal boekjes tevoorschijn waarin het werk van grote kunstenaars wordt belicht. “Deze gaat over Frieda Kahlo bijvoorbeeld. Zij is ook heel populair bij veel deelnemers. Net als Chagall en Malevitsj.” Het mooiste zou zijn als ik bijvoorbeeld een of andere sponsor kan vinden die mij af en toe geld geeft zodat we met zijn allen naar een museum kunnen gaan, of dat we ergens anders een workshop kunnen volgen. Dus als er nog mensen zijn die willen sponsoren dan kunnen ze mij benaderen. Want je hebt de voedselbank, maar dit is de voedselbank voor geest, de creatieve geest. Mensen geven heel veel aan de gewone voedselbank en dat is geweldig. Maar dit is net zo belangrijk.”

Gezien

“Het sociale aspect is ook heel groot. Als iedereen aanwezig is dan zijn er zo’n twintig mensen. Een aantal daarvan zit er al vanaf het begin erbij. En door de bezuinigingen zijn er steeds meer aanmeldingen. Het is een hechte groep waarin nieuwelingen gelijk worden opgenomen. Dus iedereen voelt zich ook gelijk welkom.” “En mensen voelen zich hier gezien. Dat is ook heel belangrijk. Dat je er als mens gewoon mag zijn zoals je bent. Dat je serieus wordt genomen. Zoiets doet een mens goed.”

Feestje

En dinsdag 4 juli wordt het sociale aspect nog eens benadrukt als wordt gevierd dat de schilderclub zeven jaar bestaat. “We gaan samen eten. Iedereen gaat wat maken. En dan gaan we gewoon feestvieren. Voor die middag zoek ik nog muzikanten die gratis op willen treden. Dus muzikanten kunnen mij bellen daarvoor. Net als uiteraard mensen die willen deelnemen aan de lessen.” Telefoon: 06-12607162. Website: schilderclubliesbethhovenkamp.nl. Meer interviewportretten van de hand van Arjen J. Zijlstra

Auteur

Marc Jansen