Renze Dijkema maakt panorama's van het Pieterpad

GRONINGEN

  Fotograaf Renze Dijkema uit Groningen maakte unieke panoramafoto’s van het Pieterpad. Nu is hij een crowdfunding-actie gestart om 72 van deze landschappen samen te brengen in een boek: 'Panorama Pieterburen Pietersberg'.

Door Arjen J. Zijlstra

Verlaten landschappen, waar geen mens te bekennen is, daar wordt Renze Dijkema blij van. Al op de kunstacademie, waar hij afstudeerde als schilder, was dat thema een rode draad in zijn werk. Toen hij zich daarna ging toeleggen op fotografie, gaf hij hier vorm aan door in zijn studio stillevens te maken die op desolate fantasielandschappen leken. Ook vandaag de dag maakt hij nog dergelijke foto’s, waarop de gebruikte voorwerpen – van speelgoed tot afvalmateriaal – onherkenbare elementen worden in het door Dijkema gecreëerde ‘landschap’. Maar sinds een aantal jaren fotografeert hij ook landschappen buiten zijn studio. De eerste vingeroefening hiermee was een fotoserie van honderd panorama’s van de stad Groningen. “Eerst gebruikte ik hiervoor een zelfgebouwde analoge panoramacamera. Maar dat was wel erg omslachtig, dus stapte ik over op een kleine digitale camera. Door meerdere foto’s aan elkaar te hechten op de computer kreeg ik ook een panoramafoto.”

Wildernis

Toen Dijkema enige tijd later met zijn vriendin een etappe van het Pieterpad liep, nam hij ook een aantal panoramische foto’s, gewoon voor de lol. Thuis was hij blij verrast over het resultaat. Eenmaal aan elkaar gehecht tot panorama en omgezet naar zwart-wit - waardoor het bijna etsen lijken – stond hij oog in oog met zijn ideale landschap: wild en verlaten. En dat in het aangeharkte Nederland… “Daar was ik zo enthousiast over dat ik besloot het hele Pieterpad te doen. Dus ben ik weer opnieuw begonnen in Pieterburen. Uiteindelijk heb ik in een periode van anderhalf jaar alle etappes gelopen en zo’n achtduizend foto’s gemaakt. Daaruit zijn zo’n vierhonderd panoramische foto’s samengesteld” “Ik vind het vooral interessant om de wildernis in ons cultuurlandschap te laten zien. Wat je ziet is allemaal gemaakt, of onderhouden, door mensen en toch kunnen die foto’s een gevoel van verlatenheid oproepen. Dat is een hele positieve boodschap. Deze foto’s zijn ook niet een aanklacht dat het allemaal anders moet. Het is een omarming van hoe bijzonder Nederland eigenlijk is.”

Geboetseerd

“Veel mensen waren enthousiast over deze foto’s, maar sommigen zeiden ook: ik krijg er buikpijn van. Die vinden het somber overkomen. Bij hen roept die verlaten sfeer juist geen gevoel van vrijheid op. En een vriend van mij zei dat ik meer herkenningspunten moest fotograferen, zodat je weet waar je precies bent op het Pieterpad. Maar het verhaal van het boek is nou juist dat de kijker wordt meegenomen in een tocht door Nederland als lege en verlaten plek.” Tegelijk roept het boek ook de vraag op: wat is natuur eigenlijk? “Mensen die het Pieterpad lopen, denken dat ze door de natuur lopen. Maar het gehele landschap dat je ziet is geboetseerd door de mens.” Ook het Pieterpad is minder oud dan veel mensen veronderstellen. “Velen denken dat de geschiedenis van het Pieterpad teruggaat tot de middeleeuwen. Maar het is bedacht in de jaren zeventig door twee oudere dames. De één woonde in Groningen en de ander in Tilburg en zo ontstond bij hen het idee een wandelroute van Noord naar Zuid te bedenken.”

Crowdfunding

Het vijfhonderd kilometer tellende pad begint in Pieterburen en eindigt op de Pietersberg. Na enkele etappes van die tocht werd het Dijkema duidelijk dat hij er een boek van wilde maken. Een werk dat recht zou doen aan het weidse karakter van de foto’s. Hij vond een uitgever die het boek graag publiceert op de wijze waarop Dijkema het zelf ook voor zich ziet. Elke foto beslaat twee pagina’s, waardoor elke foto maar liefst zestig centimeter breed is. “En de rug is een zogenaamde Zwitserse binding, waardoor het boek opengeslagen plat blijft liggen. De foto’s bollen dus niet op.” Bij elke bladzijde die wordt omgeslagen, ben je gemiddeld zeven kilometer verder op het Pieterpad. Maar om dit boek te realiseren is nog wel de hulp nodig van donateurs. Of beter gezegd: investeerders. Want wie naar de crowdfunding-webpagina van Dijkema gaat ziet dat voor een donatie van 50 euro, hij of zij het gesigneerde boek toegestuurd krijgt. Mocht het doelbedrag niet gehaald worden, dan krijgt degene uiteraard het bedrag teruggestort. Neem voor meer informatie over het boek daar dus een kijkje en lees er ook over de andere donatie-opties. Zo krijg je voor 10 euro een gesigneerde fotoafdruk en voor 1000 euro een fotografische wandelexcursie op een Pieterpad-etappe voor maximaal 10 personen. Website: www.voordekunst.nl/projecten/5726-boek-panorama-pieterburen-pietersberg.

Auteur

Arjen Zijlstra