Wandelingen door voormalige Joodse buurt

GRONINGEN

Synagoge Groningen heeft wandelingen door de voormalige Joodse buurt rondom de Folkingestraat georganiseerd. Onder leiding van een gids worden elke zondag in juli, augustus en september bijzondere plekken bezocht in het destijds kloppende hart van de jodenbuurt. Nieuw is dat daarbij ook uitleg wordt gegeven over de Stolpersteine (Struikelstenen) die er zijn gelegd.

De Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan het boeiende en bloeiende Joodse leven in deze buurt. Zes Stolpersteine, gelegd door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, houden de namen in herinnering van Joodse Stadjers die destijds werden gedeporteerd en vermoord. Het zijn Samuel Woltjer, Bertha Grünberg, Meijer (Max) de Wilde, Barend (Bobby) de Wilde en Rachel (Sjennie) de Wilde-Van Straten. Eén Stolperstein heeft een bijzondere uitvoering: het is een Struikeldrempel van ongeveer een meter lang. Deze verwijst naar de Gronings-Joodse familie Van Gelder.

Joseph Semah

[caption id="attachment_72493" align="alignright" width="135"] De portiek van de koosjere slager Isaac Nieweg in de Folkingestraat.[/caption] Ook vijf kunstwerken herinneren aan het Joodse verleden. Een daarvan is van de in Bagdad geboren Amsterdamse Joodse kunstenaar Joseph Semah. Het werk bestaat uit een lange rij bronzen maantjes in het wegdek, toenemend van sikkel tot volle maan en terug. Van Semah is momenteel in de Nieuwe Kerk in Amsterdam een tientallen meter lang kunstwerk te zien. Verder neemt de gids de deelnemers mee door onbekende en onverwachte steegjes waar zich vroeger de arme kant van de Joodse gemeenschap bevond, met zijn kippenplukkers en 'voddenjoden'. De Joodse winkeliers in de Folkingestraat daarentegen waren een stuk welvarender, zoals de koosjere slager Isaac Nieweg. Dat is nog te zien aan zijn rijkversierde portiek.

Nu nog toegankelijke Jeugdsjoel

Een tastbare herinnering aan de bloeiende Joodse gemeenschap van weleer vormen twee naast elkaar staande gebouwen: het voormalige Joodse bejaardentehuis aan de Schoolholm en de voormalige Jeugdsynagoge aan de Folkingedwarsstraat. Dat laatste gebouw wordt over enige tijd mogelijk gedeeltelijk gesloopt en verbouwd tot twee luxe woningen. Daarmeezou de 'Jeugdsjoel' zijn huidige openbare bestemming verliezen als gymzaal en onderkomen van het Vredesinformatiecentrum annex boekhandel. De wandelingen starten steeds om 13.00 en om 15.00 uur. Deelname kost 5 euro. Aanmelden: Synagoge Groningen.

Auteur

Marc Jansen