Struikelsteen ter nagedachtenis aan banketbakker De Beer

GRONINGEN

De Folkingestraat krijgt een nieuwe struikelsteen. Dat gebeurt op verzoek van Marry Aalbers uit Groningen, die het steentje heeft gedoneerd uit betrokkenheid met de geschiedenis van de gedeporteerde en vermoorde Joodse Groningers.

HIER WOONDE

DAVID DE BEER

GEB. 1863

GEDEPORTEERD 1942

UIT WESTERBORK

VERMOORD 3.12.1942

AUSCHWITZ

Deze tekst komt te staan op een struikelsteen die op 6 augustus door de Duitse kunstenaar Gunther Demnig voor wijlen banketbakker De Beer wordt gelegd voor zijn pand - Berenhuis - aan de Folkingestraat 7 op 6 augustus in Groningen.

David de Beer was een begrip in Groningen. ‘Hij was een beetje gesoigneerd’, zegt wijlen de beroemde violist Benny Behr in het boek ‘Terug van weggeweest’ van publicist Johan van Gelder. ‘Zondags was hij natuurlijk open. Veel niet-Joden kwamen er om lekkere dingen te kopen.

De Beer verkocht ‘verrukkelijke jodenkoeken’, zo is te lezen in het boekje van Ab Visser, getiteld: ‘’t Peerd van Ome Loeks’ uit 1970. De schrijver gaat niet specifiek in op de bezettingsjaren, omdat Groningen toen zichzelf niet was, maar wel laat hij los dat veel Groningers in tijden van crisis en werkloosheid gevoelig waren voor de idealen van de nazi’s en zich aansloten bij de SS en de NSB.

Na de deportatie van De Beer werd het huis gebruikt om onderduikers op te vangen. Daaronder bevond zich wijlen de acteur Ton Lutz, die met onder meer Gijs Stappershoef de basis legde voor uitzendingen van de Regionale Omroep Noord, vandaag de dag RTV Noord.

Boven de zaak van De Beer op 7a heeft ook Schoontje Hartog Izabella Engelsman gewoond. Zij werkte ruim twintig jaar als godsdienstonderwijzer op de Israëlitische armenschool ‘Tipheret Bachurim’ (Sieraad der jongelingen) in Groningen en ontwierp een leesplankje om Hebreeuws te leren. Sara Tromp-Frank maakte de illustraties. Een oud-leerling herinnert Schoontje Engelsman als ‘een klein mensje met sluik haar en vrij pittig.’ Na haar reis in 1932 naar Palestina gaf ze lezingen in Nederland over het zionisme. Zij bleef ongehuwd. Zij werd op 23 juli 1943, 57 jaar oud, vermoord in Sobibor.

Op het adres werd eerder een struikelsteen gelegd voor Gretha Grünberg. Zij was uit Duitsland gevlucht en werkte bij De Beer als hulp in de huishouding en werd tegelijkertijd met hem vermoord. De zoon van De Beer, Louis Henri, was als winkelbediende in dienst bij zijn vader en werd eerder, op 22 oktober 1942, in Auschwitz vergast.


Auteur

Redacteur