Luthers woorden in XXL

Groningen

Volgens de legende hamerde Luther 500 jaar geleden zijn stellingen aan een kerkdeur in Wittenberg. Het was het symbolische beginpunt van de reformatie.

Dat wordt overal herdacht en gevierd, met veel aandacht voor het theologisch, historisch- en sociaal effect van zijn woorden. Het Groningse projectkoor PLENUM gooit het bewust over een andere boeg. Het koor is gespecialiseerd in buitenissig grote werken, geschreven voor minimaal acht en oplopend tot veertig stemmen. Het zal Luthers woorden zingen in een uitzinnige vorm. In het Duitsland van de zeventiende eeuw was Luthers vertaling van de bijbel in de volkstaal heilig. Er werd over gepreekt, er werden gedichten in die stijl geschreven en er werden composities op gemaakt. Ongeveer honderd jaar na het verschijnen van Luthers revolutionaire stellingen schreef Johann Herman Schein (1586-1630) in Weimar een verzameling koorstukken gebaseerd op teksten uit de Luther-bijbel. Hij deed dit in grote stijl voor acht, tien- en twaalfstemmige koren. Elk woord kreeg een passende muzikale lading, elke zin werd volgens de regels van de redekunst enorm uitvergroot, en de belangrijkste passages werden bedacht met een explosie van klank. Dit alles met de bedoeling de strekking van de Bijbelse woorden door het medium van de muziek nog dieper te laten inwerken op de gelovigen. Luther, zelf een zeer muzikale man, schreef ook teksten voor kerkliederen. Op het einde van zijn leven gebruikte Schein die teksten en melodieën om uiterst sobere, maar intense koralen mee te maken. Het werd zijn zwanenzang. Hij stierf op 19 november 1630. Deze koralen worden tussen de uitbundige stukken in gezongen. Het projectkoor Plenum, dat twee keer per jaar een concert in de Groningse Martinikerk geeft, heeft de afgelopen jaren bewezen wel raad te weten met muziek geschreven voor overrompelend grote bezettingen. Een veertigtal zeer ervaren en uitstekende amateurzangers spelen het telkens klaar om onder leiding van zanger-dirigent Peter de Groot in één weekend het uitdagende repertoire in te studeren én uit te voeren. Keer op keer is dat een belevenis van de eerste orde. De zangers en dirigent doen dit uit pure liefde voor de muziek, en om het publiek deelgenoot te maken van deze vaak onbekende pracht. De concerten zijn daarom gratis toegankelijk, met een collecte na afloop om de kosten te dekken. Het concert is 19 november , de sterfdatum van Schein, om 14.30 uur naar de Martinikerk in Groningen.

Auteur

Cindy Houwen