Herman Sandman over de Grode Grunneger Oavend

GRONINGEN

Twee dagen voorafgaande aan het jaarlijkse taalevent Dag van de Grunneger toal was eerst nog de Grode Grunneger Oavend; een bonte avond waar ‘de stand van t Grunnegs’ onder de loep wordt genomen. Zit er nog toekomstmuziek in de moedertaal van Groningen of is het een zinkend schip? De Grode Grunneger Oavend met een avondvullend programma diende antwoord te geven op deze prangende vraag.

Columnist Herman bezocht het feest en las twee columns voor. Dag Herman, leuk feestje gehad? Ja, verrassend eigenlijk. Het Gronings taalgebied is klein en meestal kom je dezelfde figuren tegen, maar het incrowd-gehalte viel me mee. Het programma was tjokvol en liep enorm uit, maar ik heb me geen moment verveeld. Waar gingen je columns over? Allebei In het Gronings geschreven en voorgelezen? De eerste ging over de teloorgang van het Gronings, de ander over de revival van de streektaal. Het Gronings schrijven beheers ik niet, dus het was in het Nederlands. Behoudens enkele woorden en uitdrukkingen. Klinkt nogal onheilspellend: het Gronings neerzetten als ‘zinkend schip’, waarom dan toch uitbundig feest vieren? Het is ook een tweeledig verhaal. Krimp en globalisering slaan ook hier toe. De mensen die het spreken sterven uit en een steeds kleiner deel van de jeugd leert het op straat of thuis. Anderzijds zorgt die globalisering voor een tegenkracht. Er is een groeiende behoefte aan eigenheid. Een eigen identiteit en daar hoort een eigen taal bij. Is Gronings echt vergane glorie of zie je een glinsterende stip op de horizon? Ik heb werkelijk geen idee, want ik hou me er niet zo mee bezig. Maar als ik de band Van de Straat zie, van Olaf Vos, die echt leuke dingen doen in de streektaal, blijft er hoop. Wat moeten wij volgens jou doen om het Gronings te redden? Misschien moeten Groningers wat meer voor de eigen cultuur opkomen. Zoals de Friezen doen. Anderzijds: dat zit niet zo in de volksaard. We zijn wat afwachtender. De vraag is of het te redden is. Voor hetzelfde geld verdwijnt ook het Nederlands om plaats te maken voor het Engels. Wat spreek je trouwens thuis? Met mijn kinderen en vrouw spreek ik Nederlands, met mijn ouders Gronings. Ik ben wel tweetalig opgevoed. Als ik thuis dialect praat begrijpt niemand er wat van. Had je trouwens nog gedanst op muziek van de huisband? Het was niet echt dansmuziek. In het algemeen is het ook beter voor de wereld dat ik zo weinig mogelijk dans. Wil je verder nog iets kwijt? Nee.

Auteur

Albert-Jan Garama