‘Ik ben veel leuker zonder drugs’

GRONINGEN

Stadjer Jeroen Buikema (20) kent een heftige jeugd, waarin drugs zijn levenspad bepaalden. Na veel vallen en opstaan, is de knop om en volgt hij nu een culinaire praktijkopleiding. Zijn verhaal.

 

Door Vincent Trechsel

 

Jeroen en een stuk of twaalf gelijkgestemden kijken tv. Een documentaire over de Culinaire Vakschool. Geen moment wijkt zijn blik af van de vrij forse, vierkante nineties-televisie. Zijn voorgangers worden gevolgd, die binnenkort op OOG-TV te zien zijn. Die jongens, meisjes, mannen en vrouwen, krijgen van chef-koks Geer Vedder en Paul Rodenberg te horen hoe je het beste een zalm klaarmaakt, dat er voor de saus iets te veel zout is gebruikt, of dat de presentatie van een bepaald gerecht echt goed is uitgevoerd. Koks in opleiding dus. Wanneer Jeroen de praktijkopleiding voltooit en een snuffelstage volgt, kan hij daarna in een soort werken-leren-constructie ‘basiskok’ worden. "En dat ga ik ook doen", zegt Jeroen overtuigend.

 

Dat zelfverzekerde zat er lange tijd niet of nauwelijks in. Acht jaar lang is hij verslaafd geweest. Vanaf zijn twaalfde dus (!) kwam Jeroen blowend de dagen door. Een leven op straat tussen de junkies. Of tussen… Na enkele jaren werd dat met. En softdrugs werden harddrugs. Cocaïne, ketamine, XTC en speed. Het leven van een talentvolle jongere nam een wending die geen moment nog om te buigen leek. De jacht naar drugs werd een patroon. Steeds jezelf voor de gek houden dat je drugs nodig hebt. Kronkelgedachten, noemt Jeroen ze zelf. Iedere dag weet je dat het niet goed is voor je, maar wat is het alternatief? Vaak is dat er niet. Voor Jeroen in elk geval niet. Dus blijf je roken, en blijf je snuiven.

 

Dat hield hij vier jaar vol. Tot 2016, toen voor de verandering een goed stemmetje in zijn hoofd zei: "Blijf af van die troep, word clean en herpak je leven!" Een bezoek aan verslavingskliniek Vossenloo in Eelde volgde. Vrijwillig. Twee weken detoxen. Ontgiften dus. Geen drugs meer. Makkelijk was het niet, maar Jeroen hield vol. Na die twee weken wordt een behandeling van vier maanden aangeboden – vergelijkbaar met een heropvoedingscursus. Maar dat vond Jeroen niet nodig, hij was immers al twee weken van de drugs af en dus trok hij weer richting Assen, waar hij destijds begeleid woonde.

 

In de Drentse hoofdstad genoot Jeroen van de dagbesteding en er zou een baan of een opleiding voor hem worden geregeld. Dat liep echter wat stroef, met als gevolg dat de oude patronen die op de loer lagen toe konden slaan. Een jointje roken, schijt hebben aan de wereld. Waar was het immers allemaal om te doen? Toch zat hij in een tweestrijd. Hij wilde wel van de drugs af – het bood hem te weinig, maar hij genoot ook van zijn mooie leven, zoals hij dat zelf althans noemt.

 

Een lichtpuntje in zijn dwaze drang naar drugs deed Jeroen opnieuw naar Eelde tuigen. Nu wel om de behandeling te volgen. Vier maanden lang niet alleen zonder drugs, maar ook leven volgens strak regime. Hij deed het goed, werd gebombardeerd tot projectleider – waardoor hij verantwoordelijk werd voor de groep, en mocht na twee maanden zelfs een keer buiten de poorten genieten van de dag. "Met mijn begeleider ging ik naar de bioscoop in Groningen", vertelt hij. Lachend: "Het was echt een heel slechte horrorfilm. Dat was dan wel een beetje jammer."

 

Op die vrije dag in de stad kreeg hij veel verkeerde prikkels. Jeroen kent veel mensen. Wanneer hij een club inloopt, ziet hij direct waar er stiekem wordt gedeald of gebruikt. Hij heeft er een antenne voor ontwikkeld en pikt de gebruikers er zo uit. Toch leek het terug in Eelde goed te gaan met hem. Sterker nog, het gíng gewoon goed en naar tevredenheid van zichzelf en de kliniek kon hij Eelde na twee maanden achter zich laten.

 

Lang kon de tiener niet genieten. Een indrinkfeestje, wat oude ‘verkeerde vrienden’ en één jointje en Jeroen was weer terug bij af. Lang verhaal kort: hij meldde zich weer in Eelde, kreeg twee maanden hulp bij het ontgiften en zijn gedrag en eindelijk… na jaren drugsgebruik als tiener en twee jaar klinieken bezoeken is hij eraf. Er brandt weer een lichtje aan het einde van de tunnel. "Ik haal geen voldoening meer uit de drugs", vertelt hij. "Het gaat om bewustwording. Van die troep afkomen heb ik echt zelf moeten doen en daarvoor moest ik heel hard op m’n bek gaan."

 

Het is bijzonder om te zien hoe een jongen die verpest leek door de drugs weer kansen ziet, zich terug knokt in de samenleving en nu echt lijkt te genieten van het leven. Met een christelijke bagage op zak bidt hij dagelijks tot God dat hij niet meer in aanraking komt met drugs. Al lijkt Jeroen dat zelf ook prima in te zien. "Ik ben veel leuker zonder drugs."

 

Samen met jobcoach Jelger van der Burg van USG Restart werkt Jeroen nu aan zijn intrede op de arbeidsmarkt. Dat gebeurt dus bij de Culinaire Vakschool, nabij Beijum. Hij heeft weer een doel in het leven, weet waarvoor hij het doet. Zijn ouders ziet hij vaak en ook het intensieve sporten met zijn broer heeft ‘ie weer opgepakt. Jeroen straalt wanneer hij in de keuken staat en zich uitslooft achter het fornuis. "Kom maar eens proeven", zegt hij. "Ik maak namelijk de beste nasi die er is."