De Ploeg viert 100 jaar bestaan met boek en tentoonstelling

GRONINGEN

Deze maand is het precies een eeuw geleden dat de Groninger kunstkring De Ploeg werd opgericht.

Dit jubileum wordt gevierd met een tentoonstelling en de uitgave van een uniek boek. Het is voor het eerst dat de oprichtingsnotulen in facsimile in druk verschijnen. Ze geven een helder beeld van het functioneren van de vereniging in die tijd en lezen als een spannend verhaal.

Op 5 juni 1918 vond er een bijeenkomst plaats in café Vogelzang in de Nieuwe Ebbingestraat te Groningen. De samenkomst was georganiseerd door de heren Altink, Benes, Dijkstra, Reinders en Wiegers. Kort daarvoor was hun werk door Kunstlievend Genootschap Pictura afgewezen voor een groepstentoonstelling. Ze zochten naar een manier om hun werk toch onder de aandacht te brengen en besloten hun krachten te bundelen. Om medestanders te vinden hadden ze korte tijd eerder een getypte uitnodiging verzonden aan veertien kunstenaars. De brief had als doel: de oprichting van een ‘kunstkring van Groninger artiesten’.

Geanimeerd

Helaas was de opkomst niet bijster groot: op de presentielijst komen zeven namen voor, onder wie de vijf organisatoren. Toch mocht dat de pret niet drukken. Johan Dijkstra: ‘De stemming van de avond was zeer geanimeerd, iets wat hoop geeft voor de toekomst. Na heel wat gepraat in de ruimte stelde de heer Benes, die voorlopig de vergadering leidde, voor de zaak in den grond aan te pakken en dus te beginnen bij ’t begin, over te gaan tot de oprichting van een vereeniging onder Groninger schilders.’

Zo beginnen de geschreven notulen van de Groninger kunstkring De Ploeg. Hoe het verder gaat is te lezen in de integraal afgedrukte tekst. Waar de tekst om uitleg vraagt, wordt een toelichting gegeven. De afkortingen in de notulen zijn voor de leesbaarheid volledig uitgeschreven.

Weggegooid

Lang werd er gedacht dat het notulencahier, met daarin notities over de periode 5 juni 1918 tot en met 13 mei 1922, was kwijtgeraakt of weggegooid. In 1990 kwam het plotseling boven water. Jan ten Hoope, de toenmalige voorzitter van De Ploeg, vond het in een doos, onder een restant vergeelde Ploeg-enveloppen. Volgens het Ploeg-bestuur is dit jubileum een uitstekend moment om de eerste notulen integraal af te drukken, en zo een helder beeld te geven van de oprichtingsgeschiedenis.

Spiegelroman

Dankzij de notulen weten we nu ook hoe de verhoudingen onderling waren en wat de Ploegleden zoal bezighield. Het ontcijferen van de notulen en verslagen wordt naarmate de tekst vordert steeds interessanter; ze lezen bijna als een ‘spiegelroman’. Huidig voorzitter Willem Corsius: ‘Het is verbazingwekkend dat er na honderd jaar weinig is veranderd in de omgang van kunstenaars onderling in verenigingsverband. Nog altijd wordt er geballoteerd. En nog steeds wordt er af en toe gebakkeleid over procedures en beslissingen.’

In het rijk geïllustreerde boek komen, naast de oprichters, ook de huidige ploegleden uitgebreid aan bod. Ze presenteren zich, aan de hand van interviews, in hun atelier of thuis. Ook de vele tradities en activiteiten van de Ploegleden worden uitvoerig beschreven.

De jubileumtentoonstelling in Kunstlievend Genootschap Pictura wordt geopend op 13 mei om 16.00 uur door de wethouder van cultuur Paul de Rook. Tevens zal dan het boek worden gepresenteerd.

Adres: St. Walburgstraat 1, 9712 HX Groningen