Wandelingen Joodse buurt Groningen over paardenvlees en kippensoep

GRONINGEN

– In de komende zomermaanden heeft Synagoge Groningen wandelingen door de voormalige Joodse buurt rondom de Folkingestraat.

Tijdens de wandelingen wordt volop aandacht besteed aan de vijf monumentale kunstwerken die er 21 jaar geleden onder de titel Verbeeld Verleden ter herinnering aan het joodse verleden werden aangebracht.

In de synagoge zelf is de expositie Stardust & Chickensoup te zien. Daarin geven studenten van kunstacademie Minerva met moderne middelen hun visie op hetzelfde onderwerp. De beroemde Gronings-Joodse zangeres Julia Culp geeft er zelfs acte de présence.

De Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan het boeiende en bloeiende Joodse leven in deze buurt. Vijf kunstwerken onder de titel Verbeeld verleden herinneren aan het Joodse verleden. Op de hoek van de Folkingestraat met het Zuiderdiep bevindt zich Portaal van Gert Sennema: een bronzen deur die niet meer open kan. Door de hele Folkingestraat loopt het kunstwerk Galgal Hamazalot van Joseph Semah: de maan die over de gehele lengte van de straat verandert van sikkel tot volle maan en terug. Allie van Altena bewerkte op Zonder Titel in drievoud oude foto’s uit het archief met daarop muzikanten en feestvierders in de Folkingestraat. Hij voegde er kleurige confetti aan toe. Naast de voormalige slagerij De Swaan plaatste Marijke Gemessy de achterkant van een paard (Voorgesneden Paradepaard), gemaakt van slagerstegels. Vlak bij de Vismarkt tenslotte is in een smalle steeg hoog bovenin een buitenmuur het woord ‘weggehaald’ te zien (Ook hier). Peter de Kan verwijst hiermee naar de deportaties van de Joden in deze buurt.

Stolpersteine

Verder neemt de gids de deelnemers mee langs steegjes waar zich vroeger de arme kant van de Joodse gemeenschap bevond, met zijn kippenplukkers en 'voddenjoden'. De Joodse winkeliers in de Folkingestraat daarentegen waren een stuk welvarender, zoals de koosjere slager Isaac Nieweg. Dat is nog te zien aan zijn rijkversierde portiek.Zes Stolpersteine, gelegd door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, houden de namen in herinnering van Joodse Stadjers die destijds werden gedeporteerd en vermoord. Het zijn Samuel Woltjer, Bertha Grünberg, Meijer (Max) de Wilde, Barend (Bobby) de Wilde en Rachel (Sjennie) de Wilde-Van Straten. Eén Stolperstein heeft een bijzondere uitvoering: het is een Struikeldrempel van ongeveer een meter lang. Deze verwijst naar de Gronings-Joodse familie Van Gelder.

Jeugdsjoel

Een tastbare herinnering aan de bloeiende Joodse gemeenschap van weleer vormen twee naast elkaar staande gebouwen: het voormalige Joodse bejaardentehuis aan de Schoolholm en de voormalige Jeugdsynagoge aan de Folkingedwarsstraat. In dat laatste gebouw is sinds enkele decennia een gymzaal gevestigd. Per 1 augustus a.s. echter wordt het gebouw aan particulieren verhuurd. Daardoor verliest de 'Jeugdsjoel' zijn huidige openbare bestemming als gymzaal en onderkomen van het Vredesinformatiecentrum annex boekhandel.

Stardust & Chickensoup

De expositie Stardust & Chicken Soup in Synagoge Groningen toont hoe een nieuwe generatie kunstenaars naar het verleden en de toekomst kijkt. Synagoge Groningen nodigde studenten van de Groninger kunstacademie Minerva uit om daarover na te denken. Ook kregen ze de opdracht om de kunstwerken van 21 jaar geleden te herinterpreteren. Met als resultaat: een zeer gevarieerde expositie met verrassende en spraakmakende artistieke creaties. Op zondag zal de destijds wereldberoemde Gronings-Joodse zangeres Julia Culp in de synagoge ‘aanwezig’ zijn door middel van een performance door kunstenares Ingrid In der Maur. Tijdens de wandeling wordt haar geboortehuis aan de Folkingestraat aangedaan.

De kosten van de wandeling bedragen 5 euro per persoon (incl. toegang synagoge en expositie Stardust & Chickensoup). Kinderen t/m 16 jaar en donateurs van Synagoge Groningen gratis.

Synagoge Groningen, Folkingestraat 60. Periode: elke zondag in juli, augustus en september. Andere dagen mogelijk in overleg. Aanvang: 13.00 en 15.00 uur, deelname euro 5. Reservering niet nodig