Tot én met het gaatje monnikenwerk

GRONINGEN

Er zijn genoeg gewone Groningers die mooie dingen doen. Op Instagram zijn ze actief en de Gezinsbode laat ze aan het woord. In de achtste aflevering: pinhole fotograaf Corine Hörmann.

Door Vincent Trechsel

Wat voor fotograaf? Een pinhole-fotograaf inderdaad. De resultaten deelt Corine Hörmann (49) op Instagram met haar 1699 volgers. Maar ja, wat zien zij eigenlijk? Moeilijk te omschrijven. Het zijn natuurfoto’s. Of foto’s van natuur, maar dan toch anders. Een omgeving uit een oude film, vol ongure types, obscure plekken en toch een melancholisch tintje. Er lijken strepen getrokken, vlekken aangebracht, duistere figuren te ontstaan. Waar kijken we naar?

Paris

Sinds eind vorige eeuw is Corine professioneel fotograaf. Afgestudeerd aan Minerva. Met een kunstopleiding op zak is het niet verwonderlijk dat ze zich op de kunsthoek richt. Ze kende rond de eeuwwisseling gouden tijden; exposeerde veel en verkocht nog meer. Een hemelse gedachte voor de fotografen van nu. Haar werk hing gerenommeerde galerieën en was te zien op fotobeurzen als Paris Photo, die verzot waren op haar sprekende 19e-eeuwse beelden.

En zelfs wanneer zaken goed gaan, je als fotograaf lekker verkoopt, wil je niet steeds volgens dezelfde succesformule werken. Daarvoor is Corine ook te kunstzinnig. Een werkverandering trad op, maar dat vonden ze in Parijs maar niks. In de Franse hoofdstad was geen plek meer voor haar pinhole-fotografie. Einde verhaal. Adieu.

Vlakfilm

Maar pinhole-fotografie. Wat is dat nu? Pinhole is een oude techniek. Met fotografie terug naar de basis, in feite. Je hebt er ook geen camera voor nodig, een doosje met een gaatje is je camera, zonder lenzen. Licht van buiten schijnt door het gaatje binnenin op de achterkant van het doosje, zoals een lens licht ontvangt voor de camera’s van nu. Aan de binnenkant, op die achterwand, plaats je lichtgevoelig materiaal, dat vlakfilm heet. Zeg een soort negatief zoals die vroeger ontwikkeld moest worden.

Ongeveer anderhalve minuut laat Corine licht door het gaatje naar binnen vallen, waarna ze gewoon met tape de boel afsluit. Ze is als het ware haar eigen sluiter, klik-klik. Op dat moment heeft het licht zijn werk gedaan, waarna het negatief in een doka (donkere kamer, red.) met het toebrengen van licht en donkerte tot foto wordt ontwikkeld.

Leonardo da Vinci

Het is een oud fenomeen dat vroeger door schilders werd gebruikt om perspectief te tekenen. Aristoteles was naar verluidt de eerste die er melding van maakte, Leonardo da Vinci was het die het met praktijkvoorbeelden kon uitleggen en Corine Hörmann werkt er nu alweer twintig jaar mee. Een aardig rijtje natuurlijk.

Het levert bijzondere beelden op, die ook voor Corine verrassend zijn. Wat er wordt gefotografeerd blijft giswerk. Want wat is het dat het negatief kan ‘pakken’ en hoeveel licht moet je doorlaten. Met dat laatste kan je spelen, al moet je er volgens de Groningse wel feeling voor hebben. Tegelijkertijd zegt ze wel dat haar foto’s moeilijk kunnen mislukken, omdat er ‘altijd wel iets in zit’.

Monikkenwerk

Zelf is ze helemaal weg van de Waddenzee. De ene dag mooi weer, de andere dag een razende storm. Ze laat haar cameradoos wel eens een week hangen. Dat wil zeggen, het licht mag er een week over doen om binnen te komen. Speciale filters voorkomen overbelichting. De doos trotseerde weer en wind, hoewel die wel helemaal volgelopen was met regenwater. Mislukt? Dat bestaat als gezegd niet, en dus ging het negatief de doka in. Het leverde een zeer abstract beeld op, met een witte streep door de foto. Die bleek de baan van de zon te zijn. Lucky mistakes noemt Corine ze.

De pinhole-beelden brengen foto’s dichter bij het gevoel dat ze ter plekke had dan ‘gewone kiekjes’ dat kunnen. Het gevoel probeert ze te vangen, die naar eigen zeggen lastig te registeren is met de gebruikelijke landschapsfotografie. Vakantiefoto’s worden daarom bij voorkeur ook met de pinhole gemaakt. Als ze die foto’s terugziet, weet ze bijvoorbeeld nog waar haar man en zoon stonden of wat ze op dat moment rook. Het is monnikenwerk, dat mag gezegd. Pinhole-fotografie eist veel aandacht en vraagt veel tijd, maar Corine dwingt zichzelf tot het gaatje te gaan. Hoe kan het ook anders…

 

Corine Hörmann is te volgen op www.instagram.com/corinehormannphotography/