‘Een rijtjeshuis is niet saai’

GRONINGEN

Van de zeven miljoen woningen in Nederland zijn er vier miljoen een rijtjeshuis. “Dat is pas typisch Nederlands, meer dan de molens of tulpenbollen”, meent kunstenaar en ontwerper Marcel Imthorn.

Imthorn startte daarom in de wijk Selwerd het toeristenkantoor ‘Periferie’. Imthorn: “Dit is ondergewaardeerd erfgoed.” Het stoorde hem al een tijdje, al die Nederlandse bandjes die zich lieten inspireren door de Amerikaanse - of in het andere geval: Berlijnse - popculturen. Tijdens zijn studie autonoom kunstenaar aan Minerva werkte hij vrijwillig als ontwerper en muzikant bij poppodium Vera, maar wat hem opviel is dat het de kunstenaars vaak ontbrak aan waardering voor de eigen regio. “Iets waar we dagelijks in leven kan net zo fascinerend zijn”, zegt Imthorn. Zodoende richtte hij zich op de typisch Nederlandse woonwijk. “Ik dacht: ik ga een project starten. Laagdrempelig. Om mensen te laten zien dat het hartstikke leuk is om door een woonwijk te lopen. Rijtjeshuizen zijn niet saai.”

Door Akke Boonstra

Met zijn toeristenkantoor Periferie geeft hij onder meer rondleidingen, workshops en dia-avonden over de wijk Selwerd. De rondleidingen trekken naast bewoners ook ambtenaren en studenten. Die wil hij kennis laten maken met bijvoorbeeld de geveldecoraties van kunstenaar Siep van den Berg, her en der in de wijk verstopt. “Probeer ook eens te zien of je de stempelstructuur kunt herkennen. Dat is zo'n blokje huizen dat ze telkens herhaalden. Er was zo vlak na de oorlog namelijk maar weinig materiaal en er moest goedkoop gebouwd worden.” Imthorn wijst naar een poster in het VVV. Het betreft een portret van Henk Eysbroek, ‘vader’ van de wijk Selwerd. “Hij was assistent van de stedenbouwkundige in Rotterdam. Daar moesten ze tijdens de oorlog al hele delen opnieuw opbouwen. Voor Groningen kon Eysbroek, die nog zonder diploma was, goedkoop hetzelfde trucje herhalen.”

Gedreven als hij is, is Imthorn in de ideologie van de woonwijken gedoken. In de jaren ‘50 bouwde men de woonblokken voor drie groepen: de starters, bejaarden en gewone gezinnen. “Maar niet iedereen mocht hier komen wonen. Je moest wel een keurige bewoner zijn. Er werd eerst gekeken hoe je in je oude huis woonde. Ze keken bij je in de pannen, ik weet het niet precies. In ieder geval moest er in die jaren ‘50 een nieuwe gemeenschapszin en een nieuwe hygiëne ontstaan.”

Gemeenschapszin

Anno 2018 vind je die die gemeenschapszin terug in het wijkbedrijf Selwerd. Inwoners komen hier samen om ideeën te realiseren. Periferie is één van de projecten in dit oude schoolgebouw. Imthorn werkt inmiddels als zelfstandige voor de gemeente. Naast het beheren van zijn VVV-kantoor en het opzetten van projecten elders in de stad, werkt hij mee aan ‘wijkverbetering Sunny Selwerd’. “Inwoners mogen ideeën aandragen om hun wijk te verbeteren. We hebben iedere donderdagochtend inloopspreekuur: 11.00 uur zitten we klaar. In december projecteren we de plannen op een flat hier in de wijk.”

's Avonds doet het oude schoollokaal van Periferie nu en dan dienst als restaurant en wordt er gekookt door één van de vele multiculturele groepen, voor alle buurtbewoners. Toch merkt Imthorn dat er nog veel wijkbewoners zijn die in het begin onwennig tegenover zijn projecten staan. “Maar als mensen eenmaal zijn langsgeweest, vinden ze het juist heel leuk. ‘Zo heb ik er nooit naar gekeken’, hoor ik vaak. Opeens valt hen op dat er allemaal kunstwerken in de wijk staan. Dat er allerlei verschillende soorten baksteen zijn gebruikt. Of ze horen voor het eerst over de ideologie waarmee men de wijken bouwde. Dan is het meer dan alleen maar een straat waar je doorheen fietst. Ik wil mensen anders naar hun woonwijk laten kijken. Alsof ze toerist zijn in hun eigen leefomgeving.”

Periferie is gevestigd aan Bottelroosstraat 3 en is open van dinsdag tot en met donderdag van 11.00 tot 18.00 uur.