'P. Struycken – Exploderende kleur bij Skrjabin en Boulez' in Groninger Museum

GRONINGEN - Het Groninger Museum toont vanaf eind juni een installatie met beeld en geluid van de Nederlandse beeldend kunstenaar Peter Struycken.

In de verduisterde ruimte van het Coop Himmelb(l)au Paviljoen klinkt muziek van twee twintigste-eeuwse componisten: Alexander Skrjabin en Pierre Boulez. Vijf schermen van drie bij vier meter, die in hun ruimtelijke plaatsing gerelateerd zijn aan de expressionistische architectuur, projecteren in real time door computers berekende beelden. De bezoeker kan er tussendoor lopen en zo een intens kleurige ‘reis’ door de muziek ervaren. 

Pierre Boulez

Peter Struycken (1939, Den Haag) ontwikkelde de installatie tussen 2004 en 2007 speciaal voor het Coop Himmelb(l)au Paviljoen. Hij deed dit op basis van muziek van de Franse componist Pierre Boulez (1925-2016).

Struycken heeft grote bewondering voor Boulez, die in zijn muziek gedoseerd gebruik maakt van met de computer gemanipuleerde klanken voor een complexe rijkdom aan akoestische indrukken. Hij gebruikte diens compositie ...explosante-fixe… (‘gecontroleerde explosie’) als basis voor een dynamisch ruimtelijk werk met computergestuurde projecties.

Na de première in 2007 is het werk nu voor het eerst opnieuw te zien.

Alexander Skrjabin

De Boulez-installatie wordt afwisselend getoond met een vernieuwde versie van een werk dat Struycken tussen 1997 en 1999 maakte op basis van een symfonie van de Russische componist Alexander Skrjabin (1872-1915).

Skrjabin componeerde in 1911 het dramatische Prometheus, gedicht van vuur. In zijn partituur nam hij naast muziek ook twee partijen op voor gekleurd licht.

Struycken volgt exact de voorgeschreven kleurveranderingen maar neemt in de vormgeving een vrije interpretatie van de kosmische lichtverschijnselen die Skrjabin globaal aantekende.

Het werk, dat oorspronkelijk bedoeld was voor de televisie, heeft voor deze tentoonstelling een aanpassing gekregen: het is niet alleen uitgebreid tot een projectie voor vijf grote schermen, maar op elk scherm wordt bij iedere vertoning een net iets ander traject door de kleurruimte afgelegd, waardoor elke uitvoering uniek is.

Software

De software voor beide werken werd geschreven door ir. D. Dekkers, die ook de computersynchronisatie van deze projecties op vijf schermen realiseerde.

Geschiedenis met Groninger Museum

De geschiedenis van Peter Struycken met het Groninger Museum gaat meer dan vijftig jaar terug. In 1967 had hij er al een solotentoonstelling. Er zouden nog drie volgen: in 1984, 1999 en 2007.

In 1994 en 1996 ontwikkelde hij in opdracht van architect Alessandro Mendini bovendien een kleurenpalet voor de wisselend gekleurde binnenwanden van het Groninger Museum.

De tentoonstelling P. Struycken – Exploderende kleur bij Skrjabin en Boulez is van 29 juni 2019 tot en met 9 februari 2020 te zien.