Proef Hospital@Home van UMC Groningen komt niet van de grond

Het UMCG geeft geen vervolg aan de vijfjarige proef Hospital@Home, het verplaatsen van ziekenhuiszorg naar patiënten thuis.

Initiatieven om zorg vanuit het ziekenhuis over te hevelen naar de huisarts of het verpleeghuis verlopen met horten en stoten. Zo wordt de schakelafdeling van het Martini Ziekenhuis en Zorggroep Groningen alleen vergoed door Menzis en worden patiënten van andere verzekeraars geweigerd. Verzekeraars zoals Menzis loven premies uit aan ziekenhuizen om zorg naar de ‘eerste lijn’ te verplaatsen, maar die premies blijven grotendeels op de plank liggen.

Minister Bruno Bruins (VVD, Medische Zorg) liet zich maandag in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) informeren over – onder meer – het beëindigen van de proef Hospital@Home. ,,De overheveling van zorg van het ziekenhuis naar huis is de uitdaging voor de komende jaren’’, reageert hij. ,,In ons leven doen we allemaal een beroep op zorg. Dan zijn we kortere of langere tijd ‘patiënt’. Goede toegang tot zorg – voor zowel vandaag als morgen – is belangrijk. Dit doen we onder het motto juiste zorg op de juiste plek.’’

Steeds minder patiënten passen in concept

Hospital@Home van het UMCG was daarvan een voorbeeld. Vijf jaar geleden begon het programma onder leiding van professor Sophia de Rooij met onderzoekssubsidies en een aantal wetenschappelijke conferenties, later stak de Tweede Kamer er nog 100.000 euro subsidie in. Het idee was dat kwetsbare ouderen met klachten zoals dementie niet langdurig in het ziekenhuis hoefden te verblijven, maar dat medisch specialisten onder meer via e-health zorg aan thuis gingen leveren.

,,We hebben besloten te stoppen met de proef, omdat we merkten dat het UMCG zelf steeds minder patiënten krijgt die passen in het concept van Hospital@Home’’, zegt Mark Spit, directeur strategie bij het Groningse ziekenhuis.

,,Die patiënten gaan tegenwoordig meer naar algemene ziekenhuizen in de regio. Dan zou je zeggen dat Hospital@Home daarheen kan, maar die ziekenhuizen gaven ons aan dat er al genoeg andere concepten zijn voor verplaatsing van zorg, zoals eerstelijnsbedden en schakelbedden. Bovendien blijkt dat die ziekenhuizen als het om taakherschikking gaat er eerder voor kiezen de zorg vanuit het ziekenhuis meteen onder regie van de huisarts te brengen, terwijl het idee bij Hospital@Home was dat de regie bij het ziekenhuis bleef.’’

Initiatiefnemer De Rooij is begin dit jaar vertrokken uit het UMCG om voorzitter van de raad van bestuur van Medisch Spectrum Twente te worden. Daar kijkt ze of haar initiatief een vervolg kan krijgen.

De proef is volgens het UMCG niet helemaal voor niets geweest. De opgedane kennis wordt gebruikt voor andere vormen van zorg bij mensen thuis. Ook de manier van uitwisselen van medische gegevens kan elders worden ingezet.

Schakelafdeling alleen voor verzekerden Menzis

Een ander voorbeeld van verplaatsing van zorg zijn de schakelbedden van het Martini Ziekenhuis en Zorggroep Groningen in verpleeghuis Maartenshof in Groningen. Daar is een afdeling vrijgemaakt voor oudere patiënten die op de spoedeisende hulp van het ziekenhuis zijn beland. Ze worden vijf dagen lang opgenomen op de schakelafdeling om rustig te beoordelen waar ze verder heen kunnen.

De schakelafdeling is tot verdriet van de betrokken verpleegkundigen alleen toegankelijk voor patiënten die bij Menzis verzekerd zijn. Dit omdat de zorgverzekeraars Zilveren Kruis, VGZ en CZ er geen contract over hebben gesloten. Er zijn al sinds de opening in april gesprekken over, maar die bleven tot nu toe zonder resultaat.

Het aantal patiënten op de schakelafdeling valt ook nog wat tegen. Het eerste kwartaal waren er twintig patiënten. Er zijn continu zes bedden beschikbaar, zodat er per kwartaal ruimte zou zijn voor 75 mensen. ,,Ook veel artsen en verpleegkundigen in het ziekenhuis wisten de eerste tijd nog niet dat ze patiënten hierheen kunnen verwijzen’’, verklaart zorgmanager Peter Smit die ‘opstartproblemen’.

Transformatiegeld blijft op de plank

De zorgverzekeraars hebben in het algemeen nog moeite om ziekenhuizen zover te krijgen dat er op behoorlijke schaal zorg verplaatst wordt. De Nederlandse zorgautoriteit NZa meldde in juli dat zogeheten transformatiegelden die beschikbaar zijn voor het verplaatsen van zorg grotendeels op de plank blijven liggen.

Menzis laat weten dat er wel afspraken worden gemaakt met ziekenhuizen in de regio over zorgplaatsing, maar dat dit niet altijd met die transformatiegelden gaat.