Politiek Groningen moet kiezen uit drie 'smaken' huisvuil

Na de herindeling hielden Haren, Groningen en Ten Boer elk hun ‘oude’ afvalsysteem. Daar komt per 2021 na twee jaar een eind aan. De politiek kan deze maand kiezen uit drie ‘smaken’.

Krijgen Stadjers dan toch nog een ‘Harens’ vuilnissysteem waarbij ze minder betalen naarmate ze minder afval inleveren? In 2017 was Groningen heel dicht bij zo’n diftar-systeem. In een tumultueuze raadsvergadering strandde het plan. Met één stem verschil: raadslid Marjet Woldhuis van 100% Groningen schaarde zich te elfder ure bij de tegenstanders die vrezen dat een kiloprijs de illegale dump van afval zal aanjagen.

Bijna drie jaar later keert het onderwerp alsnog voorzichtig terug op de agenda. Woensdag praat de gemeenteraad over een eenduidig gezamenlijk afvalbeleid voor de nieuwe herindelingsgemeente. Een diftar-model à la Haren is één van de opties waaruit de politiek later deze maand een definitieve keus maakt. Drie keer raden welke daarvan volgens het college de beste ‘afvalprestatie’ biedt.

Stevige Haagse stok achter de deur

Door de keus van 2017 heeft de stad nog altijd een systeem waarbij Groningers zonder groene container al hun afval in dezelfde grijze zak kunnen afleveren. Groente-, fruit- en tuinafval hoeft niet thuis (‘aan de bron’) worden gescheiden, maar wordt er op de vuilstort uitgepikt voor in de biovergister.

Er staat deze keer een stevige Haagse stok achter de deur om alsnog over te schakelen van die zogenoemde nascheiding naar bronscheiding. Het Rijk wil de hoeveelheid huisvuil dat niet valt te composteren, de komende vijf jaar met ruim eenderde terugdringen, van nu nog 100 kilo per huishouden naar 30 kilo. Eigenlijk zouden de Nederlandse gemeenten volgens Den Haag al dit jaar driekwart van hun afval moeten scheiden.

Dat gaat sowieso al niet lukken, maar ook als Groningen extra gas geeft blijft het doel van het Rijk voor 2025 nog uit zicht. Het dichtst in de buurt komt de gemeente met, tadaa: diftar. Als bovenop de vastrechtprijs extra moet worden betaald per aangeleverde vuilniszak of minicontainer, zullen huishoudens de rekening proberen te drukken door zo weinig mogelijk restafval te produceren dat niet in de vergister of compostinstallatie kan.

Aan alle opties zitten haken en ogen

Met zo’n systeem komt Groningen volgens het college tot 70 procent afvalscheiding en gemiddeld 85 kilo restafval. Dat zit er met de twee andere keuzes niet in. Met optie 1, het fors bijplaatsen van papier-, glas- en textielbakken in de stad en omliggende dorpen, komt de gemeente niet verder dan 66 procent scheiding en 118 kilo restafval per huishouden.

Optie 2 zit er ergens tussenin. Met een verlaging van de vastrechtprijs gekoppeld afrekening aan het eind van het jaar op basis van het ingeleverde huisvuil, worden de Groningers beloond om hun afval te minderen. Dat stuwt de afvalscheiding naar 67 procent en de hoeveelheid restafval naar 104 kilo. Het zit dichtbij wat ze in Haren gewend zijn, en ook inwoners van de stad en Ten Boer voelen er wel voor blijkens een enquête.

Aan alle opties zitten haken en ogen, de komende weken zal blijken wat voor de raad het zwaarst weegt. De enige die deze keer weet wat het niet moet worden is Marjet Woldhuis: sinds 2017 voert ze een eenvrouwskruistocht tegen elke nieuwe poging tot diftar.