SP Groningen maakt zelf voorstel voor referendum (om er een over diftar te kunnen houden)

Zoals de planning nu lijkt, gaat de Groningse gemeenteraad pas in oktober praten over nieuwe regels voor referenda in de gemeente. De SP denkt dat de coalitie expres treuzelt en werkt zelf aan een voorstel om een referendum mogelijk te maken.

De zogenoemde referendumverordening is één van de gemeentelijke regels en wetten die na de herindeling van Groningen, Haren en Ten Boer nog moet worden gelijkgetrokken. De oude gemeentes Groningen en Haren hadden namelijk ieder andere regels voor het organiseren van een volksraadpleging. In Ten Boer ontbrak een verordening.

De raadsfractie van de SP kwam daar per toeval achter, zegt raadslid Daan Brandenbarg, toen de partij voorstelde om een referendum te houden over nieuw gemeentelijk afvalbeleid. Daarover beslist Groningen in mei; één van de mogelijke opties is een systeem waarbij de kosten voor de burger afhangen van hoeveel restafval hij of zij weggooit, beter bekend als diftar.

Afvalbeleid in mei op de agenda, referendum pas in oktober

„Een nieuw afvalbeleid heeft grote gevolgen voor alle inwoners”, zegt Brandenbarg. „Dat moet niet met een kleine meerderheid in de raad worden doorgevoerd. Daarom willen wij inwoners zelf vragen zich uit te spreken.” Daarvoor zou de referendumverordening al snel op de agenda moeten komen, in elk geval vóór mei.

Maar het presidium (bestuur van de gemeenteraad, bestaande uit de voorzitters van alle raadsfracties, red.) wil het pas in oktober over referenda gaan hebben. Dat moment was ook oorspronkelijk gepland voor de referendumverordening.

‘Referendum is onderdeel van inspraak, het moet niet op zichzelf staan’

„De SP wilde het referendum al in maart bespreken”, zegt Mirjam Wijnja, de fractievoorzitter van GroenLinks. „We moeten twee vragen beantwoorden. Ten eerste: willen we überhaupt de mogelijkheid hebben voor een referendum? En ten tweede: wat voor randvoorwaarden voor zo’n referendum willen we in de verordening opnemen?”

Vraag twee is best belangrijk, verklaart Wijnja. „Binnen mijn eigen fractie zijn sommige leden best positief over een referendum, maar alleen als onderdeel van een groter geheel van inspraak. Je wilt een complex vraagstuk niet platslaan tot ‘ja of nee’.”

SP ontwerpt zelf referendumverordening

Volgens gemeentesecretaris Christien Bronda is het tijdstechnisch niet haalbaar om al die voorwaarden vóór maart goed uit te werken. Het zou alleen mogelijk zijn om dan ofwel de verordening van de oude gemeente Groningen, ofwel een modelverordening van de Vereniging voor Nederlandse gemeenten ter goedkeuring aan de raad voor te leggen.

Daarop heeft het presidium besloten: dan liever in oktober echt de diepte in. Maar Brandenbarg denkt dat op deze manier expres een referendum over diftar wordt gedwarsboomd. „Het getuigt van arrogantie en angst voor de mening van onze inwoners”, zegt hij.

‘Goed om in openheid te discussiëren’

De SP maakt daarom nu zelf een voorstel. „We stellen een nieuwe verordening op, en die sturen we rond voor inbreng van de andere partijen. En daar kunnen we dan in maart over stemmen. Of in april, voor mijn part.” In elk geval, vindt Brandenbarg, is het nergens voor nodig om te wachten tot oktober.

„Heel goed dat ze met een initiatiefvoorstel komen”, oordeelt Wijnja. „Dan kunnen we in openheid discussiëren over wat we willen met het referendum.”