Moet onder de noemer Corona iedere onderneming geholpen worden? Bijvoorbeeld Hema en KLM? | column Theo van der Werff

Uit het verleden weten we dat staatssteun aan bedrijven meestal niet het gewenste effect heeft, namelijk het veilig stellen van de werkgelegenheid.

In de jaren tachtig was er ook een crisis en toen vond de regering, met een VVD minister van Economische Zaken, dat bedrijven met problemen in leven gehouden moesten worden. Dus die ondernemingen kregen een permanent infuus van de regering. Pieter Lakeman van de stichting Sobi heeft daarover geschreven: ‘hoe breng je goed geld naar kwaad geld’. Over een meer recente maatregel, het overeind houden van ABN Amro, kun je jezelf afvragen of dat wel een goede zaak is geweest.

Persoonlijk vind ik dat als ondernemingen hun eigen broek niet meer kunnen ophouden, het niet verstandig is om die bedrijven te helpen. Wel kan ik mij voorstellen dat de ontslagen werknemers 100% WW krijgen voor een langere periode en dat de werkgevers, als zij die werknemers een echte baan aanbieden, een jaar lang korting krijgen op de af te dragen loonheffing. Dat is aanzienlijk goedkoper dan het verstrekken van steun aan een ‘zinkend schip’.

Terug naar de actualiteit. Het leek er op dat de huidige eigenaar van de Hema met nieuw geld en nog een aantal maatregelen de winkelketen weer levensvatbaar zou maken. Dat is ook gedeeltelijk gelukt. Het weekend van 13 en 14 juni was cruciaal om te weten komen of de schuldeiser van €800.000.000 een deal zou maken met de eigenaar. Wie neemt welk deel van het verlies. Maandag 15 juni werd dat duidelijk: Hema komt geheel in handen van de schuldeisers en de staat hoeft (voorlopig tenminste) niet bij te springen.

Ook onze trots, de KLM/Air France, zit in zwaar weer. Dat weet iedereen en het kan ook niet anders als je gehele vloot aan de grond staat. Je hebt dan dringend geld nodig en dan ga je naar de aandeelhouders  en die lijken ook bereid om er geld in te stoppen. Daarnaast vond onze regering het nodig om aandelen bij te kopen voor een bedrag waar nu nuttiger zaken mee betaald zouden kunnen worden. Neem de (door corona) openstaande nota van de ziekenhuizen.

Volgens mij is er een overcapaciteit van vliegtuigen. Anders kan het niet zo zijn dat ik voor €100 een retour van Amsterdam – Rome kan boeken. Is het dan niet beter om op Europees niveau de overcapaciteit aan te pakken in plaats dat alle landen hun eigen luchtvaartmaatschappijen in de benen houden en de ongezonde overcapaciteit in stand houden? Die sanering zou ook wenselijk zijn voor het milieu.

Maar de lobby is te groot en opeens mag iedereen weer naast elkaar zitten en is de 1,50 meter weer geen punt. Hoe geloofwaardig ben je dan als regering ten opzichte van andere bedrijven die wel de 1,50 meter moeten handhaven. Zelf zou ik liever zien dat op Europees niveau ons openbaar vervoer geoptimaliseerd worden. Al die miljarden hoeven van mij niet naar de luchtvaart.

 

Theo van der Werff is Groninger ondernemer en accountant