Van de zorgtoeslagaffaire naar gele hesjes en meer | column Theo van der Werff

Deze week heb ik, denk ik voor het eerst, een echt emotioneel kamerlid gezien en een kamerlid dat voor zijn doen duidelijk was - maar zich niet kon laten gaan. Want dan moest hij kwaad worden op alle partijgenoten die het gedrocht van de toeslagen in leven geroepen hebben en het, tegen beter weten in, daarna door hebben laten etteren in het belang van de partij.

Er zijn wijze heren en zeker dames geweest die, bij het idee om de toeslagen via de belastingdienst uit te laten keren, verteld hebben dat de belastingdienst een eeuwenoude ervaring heeft met innen van middelen maar geen ervaring met het verstrekken daarvan.

Toch is het er gekomen met dank aan een aantal van de permanente pluchepartijen CDA, PVDA, VVD en D66. In een enquête zullen de brokkenmakers en hun partijen nog wel genoemd worden. Wat de uitslag ook wordt, de schuldigen zullen nooit meemaken wat de echte gedupeerden van deze affaire ondervonden en nog steeds ondervinden. Echtscheidingen, ontwrichte gezinnen, kinderen die daar levenslang de dupe door zijn, faillissementen en ga zo maar door.

Zelfs bij het pluche was het duidelijk dat er iets moest gebeuren en ze benoemen een commissie met een voor mij correcte man, Donner. Het is dan wel weer keuren van je eigen vlees (Donner is CDA bestuurder) maar voor mij is hij wel zo integer dat hij in de spiegel wil blijven kijken en zaken aanpakt waar zijn partijleden niet blij van worden. Hij komt met een vernietigend rapport. Iedereen blij. Nu niet denken dat dit per omgaande opgelost wordt: nee, de mensen zijn – hopelijk - pas na een jaar uit de ellende. Dan komt er deze week uit de hoed dat het Ministerie en zijn ambtenaren essentiële informatie achter gehouden hebben, ook voor de commissie Donner.

Dat levert voor de kijkers twee onthutste Kamerleden op van wie er  één echt emotioneel wordt en een bewindspersoon die daar staat, maar je ziet hem denken ‘wat vervelend, maar ik heb het niet gedaan’. Wil hij geloofwaardig worden dan moet hij op zijn bureau de volgende dag een lijst hebben met daarop de informatie: hoe is dat gegaan en welke ambtenaren zijn erbij betrokken. Die moeten dan op staande voet ontslagen worden. Maar omdat op een Ministerie iedereen elkaar dekt gebeurt dat niet.

En de politiek heeft niet door dat door zo te handelen de bevolking steeds minder geloof in het systeem gaat krijgen. En zich gaat voegen bij de groep die al langere tijd geen vertrouwen meer heeft in het systeem. Zoals de groepen die te maken hebben met de gang van zaken rond de aardbevingsschade, de niet werkende AVG en alle rampen daardoor, en een rechtssysteem dat de schuldigen beter beschermt dan de slachtoffers. En nog een aantal groeperingen. Er hoeft misschien nog maar weinig te gebeuren of ze trekken gele hesjes aan. Dan gaan er vervolgens mensen tussen zitten die van oorlogje spelen houden, het is niet meer onder controle en plunderingen zijn het gevolg.

Het is nog niet te laat. Maar politiek: doe je werk waar je voor gekozen wordt goed, geef leiding aan een Ministerie zoals dat zou moeten en voorkom dat het uit de hand gaat lopen.

Theo van der Werff is Groninger ondernemer en accountant