Verboden! Eh, toch niet. Het zwabberbeleid van Groningen in coronatijd: ‘Leiderschap in crisistijd moet helder zijn’

Een beetje tegengas en het alcoholverbod, het fietsverbod en het draaiorgelverbod van de gemeente Groningen gingen (deels) van tafel. ,,Leiderschap in crisistijd moet consistent zijn’’, zegt hoogleraar leiderschap Janka Stoker.

Schijnt de zon uitbundig in Groningen, dan stroomt het Noorderplantsoen vol met studenten en Stadjers. Die strijken neer op het gras en bij de vijvers. Wijn en bier horen daarbij.

Per 1 juli was alcohol verboden, besloot de gemeente vorige week. Het was haar oplossing tegen de overlast die omwonenden van het Noorderplantsoen ondervonden van de drukte. Het alcoholverbod - dat altijd geldt voor de hele binnenstad, het Noorderplantsoen en het Stadsstrand - zou in het Noorderplantsoen gehandhaafd worden, wat neerkwam op een boete van 95 euro per overtreding.

Alternatieve oplossingen

Maar van jaren vijftig-betutteling is een progressieve (studenten)stad niet gediend. Alternatieve oplossingen werden, zonder wekenlange vergaderingen, ter plekke in het plantsoen aangedragen: waarom kondigde de gemeente geen verbod op muziek af of waarom gold het alcoholverbod niet pas na 23.00 uur ‘s avonds?

Het gemor bleef niet onopgemerkt op het Stadhuis. De burgemeester draaide het alcoholverbod deels terug.

Net als gebeurde met het fietsverbod. In delen van de binnenstad was plots niet alleen fietsen - het voortbewegen - maar ook de fiets verboden. Besluit van het stadsbestuur omwille van de veiligheid in tijden van corona. Fietsers en ondernemers waren laaiend. ,,Tientallen ambtenaren en externe deskundigen op het gebied van crowdmanagement zijn er wekenlang mee druk geweest’’, verdedigde burgemeester Koen Schuiling eerst nog het besluit. Maar draaide het terug.

Of neem de jongste draaiorgelman van Nederland die op marktdagen muziek ten gehore brengt in Groningen. Mocht niet meer vanwege corona. Zodra de draaiorgelman in de publiciteit kwam, werd het verbod deels opgeheven.

Helder en consistent

,,Consistentie is heel belangrijk bij leiderschap in crisistijd’’, zegt hoogleraar leiderschap Janka Stoker van de RUG. ,,Wees helder in je boodschappen, leg het waarom uit, ook als je je besluit aanpast.’’

Zij vindt het niet per definitie fout als een besluit onder maatschappelijke druk wordt aangepast. Als voorbeeld daarvan noemt ze de sluiting van scholen in de coronacrisis.

,,Maar je wilt geen overheid die voortdurend zegt ‘Oh nee, we draaien het terug’. Zo’n overheid wekt de indruk dat het een willekeurig besluit is dat met een beetje protest van de baan is. Dat is niet goed voor je positie als overheid, omdat het lijkt of mensen dan met een beetje drammen hun zin kunnen krijgen. Er is corona, het gaat om serieuze zaken’’, zegt Stoker.

Geen ivoren toren

Burgemeester Koen Schuiling is het met haar eens. ,,Tegelijkertijd moeten we als stadsbestuur niet in een ivoren toren zitten, we moeten ons niet afsluiten voor geluiden uit de samenleving. En ik heb te maken met de zwijgende meerderheid.’’

Hij rekent op begrip, zegt hij. ,,De samenleving is complex, juist in dialoog komen we tot oplossingen.’’

In het plantsoen blijft ruimte genoeg om te drinken, zegt hij. ,,En op de twee plekken waar drank verboden is, mag je nog steeds chillen en een broodje eten op een kleedje.’’