Fijn dat de belastingambtenaren door corona (lockdown) niet steeds de blunders van hun bazen en de politiek hoeven uit te leggen | column Theo van der Werff

Toen ik in 1969 begon te werken bij een accountantskantoor, dat ik later mocht overnemen, kwam ik vaak aan de Hofstede de Grootkade, in de volksmond de Hofstede de Grijpkade.

Dat was ook gemakkelijk. Ons kantoor zat in de Herman Colleniusstraat, 150 meter van het belastingkantoor. Alles wat nu via internet gaat ging toen op papier: formulieren voor uitstel, alle aangiften en nog veel meer.

Door de overzichtelijkheid van die tijd hadden ambtenaren ook een gezicht: tijdens mijn opleiding kreeg ik bijvoorbeeld voor belastingrecht les van een belastinginspecteur. Tijdens het avondatheneum zat ook een belastingambtenaar in de klas, 4 jaar lang, en die kom je dan nog 30 jaar met enige regelmaat tegen. De lijnen waren kort.

Eén printer voor honderd man

Ik heb dus mogen meemaken dat de heren in Den Haag alles wilden automatiseren dus dat allerlei controlelagen op de computer werden gedaan. Alles moest digitaal, maar bij de dienst was voor 100 man maar 1 printer beschikbaar.

De vakmensen werden vervangen door managers die met precisie de bezuinigingen doordrukten en voor hun werk opeens een dienstauto moesten hebben. En dan geen VW Up, zult u begrijpen want aan de auto moest je ook kunnen zien hoe belangrijk je bent. Dit alles zagen de werkers bij de belastingdienst met lede ogen aan.

Toen opeens werd door het ministerie bedacht: we moeten mensen kwijt. Ze kwamen met een top-oprot premie en omdat het ministerie de sfeer op de werkvloer niet kende terwijl de managers toch wilden scoren werd het plan in werking gezet. De managers haalden hun doelen: er gingen genoeg mensen uit. Maar niet de mensen die ze eigenlijk kwijt moesten. Maar de mensen die onmisbaar waren, die vertrokken. Zij grepen hun kans en gingen weg. Dus de kwaliteit liep weg met dank aan het ministerie en de managers.

Toeslagen-drama

Dan wordt de belastingdienst een dienst door de strot gedrukt. De toeslagen. Iets wat eigenlijk de taak is van het UWV en niet van de belastingdienst. Ik heb al eerder aangegeven dat het ministerie en de kamer de negatieve adviezen hierover destijds in de wind geslagen hebben. Over de toeslagen en het drama waar dat op is uitgelopen hoeven we niet meer uit te weiden.

Nu maar hopen dat de belastingambtenaren niet teveel onder de mensen komen want anders moeten ze elke keer weer een negatief verhaal aanhoren over de toeslagen en proberen de blunders van hun werkgever incl. de regering te verdedigen. Dat moet toch hopeloos demotiverend zijn en wie de mogelijkheid heeft, vertrekt dus. Hopelijk gaat de kamer een keer praten met de belastingambtenaren op locatie en worden dan goede vragen in de Kamer  gesteld voor het te laat is.

Theo van der Werff is Groninger ondernemer en accountant