Omstreden bijstandsproject Schakelkans flopt

GRONINGEN Het omstreden werkverschaffingsproject Schakelkans ligt op z’n gat. Er zijn op dit moment geen uitkeringsgerechtigden die via Schakelkans worden begeleid naar betaald werk. De afgelopen tijd was sprake van in totaal twee trajecten.

Wethouder Carine Bloemhoff is er echter nog niet aan toe de stekker uit het project te halen. ,,Op dit moment niet. Op dit moment is er wel als gevolg van de huidige economische situatie zeer weinig vraag naar Schakelkans. We gaan het instrument evalueren.”

Al langere tijd kan project Schakelkans op gefronste wenkbrauwen rekenen. Dit bureau brengt in opdracht van de gemeente Groningen uitkeringsgerechtigden bij werkgevers onder om de kans op een vaste baan te vergroten. FNV-bestuurder Maureen van der Pligt stelt echter dat mensen die uit de bijstand willen komen er nauwelijks bij gebaat zijn. Volgens haar is het vooral een goedkope constructie voor werkgevers. Ook Jimmy Dijk, fractieleider van de SP in de gemeenteraad, heeft zijn bedenkingen: ,,Het ondermijnt het minimumloon.”

Het werkt als volgt: bedrijven huren via Schakelkans een uitkeringsgerechtigde in voor 12,75 per uur, het bruto minimumloon. De uitkeringsgerechtigde zelf krijgt daar van de gemeente 2 euro van, bovenop de uitkering. Het andere deel blijft van de gemeente, wat volgens hen wordt geïnvesteerd in scholing van uitkeringsgerechtigden. Er zijn geen werkgeverslasten, zoals bij een normale uitzendkracht.

Hoewel er niet of nauwelijks deelnemers zijn aan het project, wil de wethouder wachten op de evaluatie die gepland staat voor dit voorjaar.

Schimmigheid rond Schakelkans

De FNV heeft grote moeite om informatie los te krijgen over Schakelkans van de gemeente Groningen. Op een WOB-verzoek van de FNV werd niet binnen de wettelijke termijn gereageerd, waarna de vakbond juridische stappen aankondigde. Maureen van der Pligt van de FNV: ,,We hebben specifiek informatie gevraagd over de contracten en de verdienmodellen die onder Schakelkans liggen. Daar blijven ze vaag over. Het gaat in een pot. Welke pot? Welk begrotingsnummer heeft dat in de jaarrekening? Hoe kun je controleren welk geld er binnenkomt en wat er dan, zoals zij beweren, naar de scholing en begeleiding uitgaat. Dat valt gewoon niet te controleren.” De gemeente Groningen heeft twee weken geleden aan de FNV laten weten dat de beantwoording van het WOB-verzoek klaar was en dat het bij de wethouder ligt voor ondertekening. Tot op heden is het niet verstuurd.

Corien Koetsier, woordvoerder van wethouder Bloemhoff, bevestigt dat het WOB-verzoek klaar is en spoedig zal worden opgestuurd: ,,De reden van de vertraging is dat het een omvangrijk verzoek is en dat we geen contact konden krijgen met de FNV nadat we aanvullende vragen wilden stellen.”

Volgens Van der Pligt klopt dat niet. ,,Ik heb de raadsvergadering nagekeken en daar werd de waarheid verdraaid. Er werd gezegd: we hebben meermalen geprobeerd contact te zoeken met de FNV. Op de allerlaatste dag, een uur voordat de wettelijke termijn afliep, is er inderdaad een ambtenaar geweest die belde met de secretaresse. Ik zat toen in een vergadering en heb gevraagd of ze de aanvullende vragen op de mail wilden zetten. Dat kon niet, want dan moest het eerst via de juridische afdeling gaan. Toen wilde ik het zeker op de mail hebben.”

Woordvoerder Koetsier: ,,Het gaat dan als volgt: je mailt een vraag, dan geef je antwoord en dan krijg je weer een vraag. Wij waren ervan overtuigd dat het beter is om telefonisch contact te hebben omdat je dan beter kunt communiceren en sneller dingen kunt regelen dan wanneer je elke vraag via de mail afhandelt.”

Afgezien van de kritiek op de samenwerking met Schakelkans brengt Van der Pligt enige nuance aan over het algemene beleid in Groningen: ,,Er zijn natuurlijk veel ambtenaren die gewoon vreselijk hun best doen. We zijn het niet met alles eens, maar op zich doet de gemeente Groningen echt wel een poging om mensen die moeilijk aan een baan komen, een plek te bieden. En de gemeente heeft natuurlijk ook te maken met regelgeving uit Den Haag.” Desondanks snapt de FNV-bestuurder niet dat de gemeente uitkeringsgerechtigden via Schakelkans op een onbetaald traject plaatst.

Wat zou wel de weg naar effectief beleid zijn? Van der Pligt: ,,Geef mensen een eigen budget. Laat ze een eigen plan van aanpak maken dat ze kunnen laten toetsen bij de vakbond of een andere organisatie. Maak langdurige scholingstrajecten mogelijk. Geef mensen een kans om echt uit de bijstand te komen. Anders blijf je mensen maar rondpompen en daar wordt niemand gelukkig van.”

Lennart Roelfszema