In Nuis herdenken Molukkers de boottocht die hen 70 jaar terug naar Nederland bracht. 'Veel Molukkers zijn gestorven met een hart vol verlangen'

Op het plein bij het wijkgebouw staat dominee Hursupuny. Als enige maakt hij de tocht naar Kamp Nuis op blote voeten. Niemand kijkt er raar van op.

Hoeveel Molukkers er straks meelopen? ,,Geen idee’’, zegt Lucas Bernard, medeorganisator van een wandeling naar het voormalige Kamp Nuis. ,,Deelname aan de tocht is een graadmeter”, aldus Bernard. ,,Waar staan we als Molukse gemeenschap? Hoe gaan we om met ons verleden?’’

‘Tijdelijk’ ondergebracht in houten barakken

De Molukkers herdenken de boottocht die de KNIL-militairen en hun gezinnen 70 jaar geleden maakten met uiteindelijke bestemming Nuis. Ze werden ondergebracht in houten barakken. Dat gebeurde onder de toezegging van de overheid dat ze binnen zes maanden zouden terugkeren naar een vrije Molukse Staat. Nederland maakte die belofte niet waar.

In de Molukse wijk houdt dominee Hursupuny een dienst in het wijkgebouw voor genodigden, waaronder burgemeester Ard van der Tuuk, wethouder Elly Pastoor en gedeputeerde Tjeerd van Dekken. De dominee schetst de pijn van de Molukkers. ,,Velen zijn gestorven met een hart vol verlangen. De zee, het land, de bossen, de prachtige natuur. De vrije Molukse Staat raakte steeds verder uit het zicht en maakte plaats voor een leven hier als vreemden.’’

Een wapperende vlag en veel emoties

De vlag van de Republiek Maluku Selatan (RMS) wappert op het plein voor het wijkgebouw dat volstroomt met enkele honderden mensen. Dominee Hursupuny loopt op blote voeten. ,,Hij is op latere leeftijd naar Nederland gekomen. Ook de kerkdiensten doet hij blootvoets. Het heeft iets nederigs. Mooi toch?’’, zegt Bernard. Een jongen vraagt zijn broer: ,,Voor wie lopen we?’’ ,,Voor opa Joop.’’ ,,Leeft hij nog?’’ ,,Nee.’’ De één noemt het een nostalgische dag, de ander is hevig geëmotioneerd.

Charlotte Bernard (1962) huilt als de stoet zich in beweging zet. ,,Ik heb alle gewoonten van mijn vader en moeder overgenomen. Zo leven ze in mij voort. Ze hebben het heel moeilijk gehad, maar het hoofd nooit laten hangen.’’ Haar man Sietze Tienstra weet het zeker. ,,Als ik eerder doodga, verhuist ze naar de Molukken. Dat heeft ze altijd gezegd. We zijn daar geweest. Voor haar is het beleving, voor mij een vakantie.’’

‘Dit kan ook bij jongste generatie veel pijn wegnemen’

Na de 3 kilometer lange wandeling zingt een jongen het Molukse volkslied. Bernard roept ‘zijn mensen’ op ook vooruit te kijken. Jacob Sahertian, voorzitter van de Molukse wijkraad in Marum, zegt dat het hijsen van de RMS-vlag door burgemeester Koen Schuiling in Groningen afgelopen week een belangrijk eerbetoon is. ,,Dit kan ook bij de jongste generatie veel pijn wegnemen.’’

Burgemeester Ard van der Tuuk van de gemeente Westerkwartier en gedeputeerde Tjeerd van Dekken halen hard uit naar de Nederlandse overheid. ,,Er is de Molukkers groot onrecht aangedaan. Het ontvangst en de opvang was Nederland onwaardig’’, vinden zij. De burgemeester vatte hun komst kernachtig samen. ,,Van dienen naar ontslag. Van bekend naar vreemd, ongewis en onbemind.’’

Gedeputeerde Van Dekken groeide met zijn familie op aan de ‘kop van de Molukse wijk in Marum’. Ook hij voelt plaatsvervangende schaamte voor de manier waarop de Molukkers zijn behandeld. ,,Er is zoveel gebeurd. Maar weet dat ik als jongetje in de buurt altijd jullie liefde heb gevoeld. Dat betekent veel voor me. Daar wil ik jullie mede namens mijn familie heel hartelijk voor bedanken.’’