Oprichter Museum De Buitenplaats in Eelde overleden

EELDE - Jos van Groeningen, de oprichter van Museum De Buitenplaats, is maandag na een kort ziekbed op 84-jarige leeftijd overleden.

Tot aan zijn overlijden woonde Jos van Groeningen in het Nijsinghhuis, het voormalige raadhuis en schultehuis van Eelde. Elke vrijdag en tijdens de Nijsinghhuisweken stelde hij zijn huis open voor publiek dat zo de bijzondere wandschilderingen van de Noordelijke Realisten door middel van rondleidingen kon bewonderen.

Door particulieren opgericht museum

Het museumcomplex, dat door Jos en Janneke van Groeningen werd gesticht, werd in 1996 geopend door koningin Beatrix. Museum De Buitenplaats was het eerste door particulieren opgerichte museum in Noord-Nederland, ver voordat Museum Belvédère, Museum Voorlinden en andere particuliere musea ontstonden.

Het architectenbureau Alberts & Van Huut, bekend van de organische architectuur van Ton Alberts (1927–1999), ontwierp het complex. De tuin werd ontworpen door Janneke van Groeningen, Jørn Copijn en Charlotte Korthals Altes.

Het gehele museumcomplex kwam door enorme toewijding van het echtpaar Van Groeningen tot stand.

Nederlandse kunst

Jos en Janneke van Groeningen richtten zich met hun museum op de figuratieve en realistische Nederlandse kunst van na 1945. Toen zij deze beslissing namen, beleefde de realistische kunst een moeilijke tijd wat betreft de acceptatie binnen de gevestigde kunstwereld.

De Van Groeningens braken met hun museum een lans voor het realisme en exposeerden werk van Matthijs Röling, Wout Muller, Clary Mastenbroek, Pieter Pander, Olga Wiese en vele anderen. Inmiddels is de aandacht voor de figuratieve en realistische kunst groot en wordt deze door velen omarmd.

Sinds 2014 is de missie van Museum De Buitenplaats verruimd en richt het zich op figuratieve kunst van alle tijden en alle landen. Het museum zoekt – in verbinding met zijn eigen geschiedenis – de grenzen van figuratie. Daarnaast heeft het speciale aandacht voor de kunst van het tekenen.

Nijsinghhuis onderdeel museumcomplex

Met het overlijden van Jos van Groeningen wordt het Nijsinghhuis onderdeel van het museumcomplex. Dit besluit namen Jos en Janneke al voor haar overlijden in 2007 waardoor ze, postuum een extra impuls zouden geven aan hun mecenaat. Voorwaarde voor deze schenking was dat Jos van Groeningen tot aan zijn dood in het Nijsinghhuis zou wonen.

Jos van Groeningen bleef, ook na zijn terugtreden als directeur, nauw verbonden bij ‘zijn’ museum en bleef lid van de raad van toezicht. Een kroon op zijn werk was dan ook dat de provincie Drenthe Museum De Buitenplaats sinds 2017 beschouwt als een van de 6 musea van provinciaal belang.

Jos en Janneke van Groeningen werden in 2000 geridderd in de Orde van Oranje Nassau. 4 jaar later ontvingen ze de Dagblad van het Noorden Prijs 2003 en in 2005 kregen ze de Zilveren Anjer van het Prins Bernhard Cultuurfonds. In 2012 ontving Jos van Groeningen de Edgar Donker Prijs.

Jos van Groeningen wordt in besloten kring begraven.