Frans Le Roux tekent onze wereld

ZUIDWOLDE

Frans Le Roux is illustrator, striptekenaar en cartoonist. Het bekendst is hij van het grootformaat cartoon waarop van alles gebeurt met talloze karakters. ‘Eerst werden mijn tekeningen op de wc geëxposeerd, daarna stonden ze te kijk op straat en nu worden ze in 1000 stukjes gehakt.’

“Eind jaren 70 heb ik een stripvoorstel aangeboden aan stripblad Eppo, dat destijds ruim 200.000 abonnees telde. Tot mijn grote vreugde zagen zij het helemaal zitten. Maar er is uiteindelijk nooit een verhaal van mij gepubliceerd. Ik heb 2,5 jaar bij ze onder contract gestaan, maar ze durfden geen nieuwe strips te lanceren, omdat de hele stripmarkt opeens instortte. Het aantal Eppo-abonnees daalde binnen die 2,5 jaar tot 60.000. Achteraf ben ik die tijd maar als een goede opleiding gaan beschouwen.” Zijn ervaring bij Eppo dwong Le Roux zich te oriënteren op andere gebieden waar hij zijn tekentalent in kon zetten. “Ik wou net als in het oude gildesysteem een meesterstuk maken, waarmee ik mijn talent kon laten zien aan potentiële opdrachtgevers. Ik bedacht dat ik een kalender wilde maken waar op elke plaat van alles gebeurt − en vaak ook misgaat. Dus bijvoorbeeld op het strand met vele tientallen karakters in allerlei grappige situaties.” Wie bekend is met ‘Waar is Wally?’ zal bij het zien van Le Roux’ werk wellicht even denken aan deze zoekplaten. Stadsgezichten “Ik informeerde bij een drukkerij of zij interesse hadden zo’n soort kalender kosteloos te drukken. Zij zouden het dan in hun winkel kunnen verkopen en ik zou er dan een aantal krijgen om uit te delen. Het leek de drukker een leuk idee, maar alle platen moesten dan wel over Groningen gaan.” “Daar moest ik wel even over nadenken, maar uiteindelijk leek het me juist ontzettend leuk en heb ik zes stadsgezichten gemaakt waarin je ook de seizoenen terugziet. Toen het bijna af was, ben ik bij de VVV gaan informeren. Die waren zo enthousiast dat ze meteen 6000 lieten drukken. Het was net voor Sinterklaas in 1986 en mensen stonden er echt voor in de rij.” Opgeblazen In die tijd begon hij zich als tekenaar ook te ontwikkelen op het gebied van communicatie en voorlichting. Zowel voor overheden, het bedrijfsleven als het onderwijs. Le Roux legt uit dat het hierbij niet gaat om het simpelweg verfraaien van een tekst met een illustratie, maar dat hij echt iets verheldert of uitlegt. “Ik herinner me nog een auteur van een studieboek die tweederde van een uitgebreid artikel schrapte nadat ik een stripje erbij had gemaakt.” “Een opdrachtgever wil een bepaalde boodschap overbrengen. Dat kan richting klanten zijn, maar ook richting de eigen werknemers, zoals bij een fusie. Bijvoorbeeld die poster die daar achter je hangt: dat is één uit een serie die ik destijds maakte bij de fusie van verschillende kranten tot Dagblad van het Noorden. De doelgroep waren de werknemers, voor wie veel veranderde.” “Elke drie maanden maakte ik zo’n plaat met daarop een grote cartoon waarin aandacht werd besteed aan enkele afdelingen en de invloed die de fusie op hen zou hebben. Ik probeerde hierbij niet alleen het mooie verhaal te vertellen maar ook de zorgen te benoemen. Op één plaat zie je bijvoorbeeld onder andere een ingezakte vloer, waarbij iemand zegt: ‘Ze moeten meer rekening houden met de werkvloer!’ Die platen werden 2 bij 4 meter groot opgeblazen en stonden in de hal.” Stripmuseum Le Roux was toen al bekend met het enorm uitvergroten van zijn werk. “Begin jaren negentig vroeg de Gemeente Groningen of ik bij elke straat in het centrum die op de schop ging in beeld wilde brengen hoe het ging worden. Dat bord kwam op zo’n plek dat als je erlangs keek, je precies zag hoe het zou worden.” Ook in veel andere steden verrezen grote cartoons van zijn hand bij stadsvernieuwingsprojecten. Uiteraard deed Le Roux dat op zijn eigen wijze en werd het toekomstige straatbeeld dus gevuld met een bont gezelschap van voorbijgangers. Waarbij in Groningen hier en daar een bekende Stadjer viel te ontdekken. Of zelfs een onvervalst stripfiguur, zoals bij zijn tekening die vanaf de Korenbeurs uitkijkt op de Folkingestraat. We zien hier onder andere Asterix en Obelix. Een knipoog naar het voornemen om in de Korenbeurs het Nederlands Stripmuseum te vestigen. Tien jaar lang vocht Le Roux samen met Jan Kruis en anderen voor de totstandkoming van dit museum, dat in 2004 geopend werd aan de Westerhaven. Wereldsteden “Door de jaren heb ik hele uiteenlopende dingen gedaan. Samen met Jesse van Muylwijck heb ik bijvoorbeeld een Teleac-cursus gemaakt over strip- en cartoontekenen en ik heb een paar jaar samen met Henk Jongebloed een strip gehad in de VPRO-gids, Cor Typ’s Crypstrip. Ik heb striptentoonstellingen gemaakt. Alles wat ik heb ondernomen heb ik altijd in eerste instantie gedaan omdat iets me leuk leek om te doen.” “Zo is het tekenen van legpuzzels ook op mijn pad gekomen. Ik ben altijd bezig met plannetjes. Op een gegeven moment heb ik Ravensburger benaderd met het idee om puzzels te maken van tekeningen van wereldsteden. Ik kies een iconisch punt in een stad en laat daar van alles gebeuren. Elke tekening bevat wel 200 figuren. Ravensburger zag het zitten. De eerste stad die ik voor hen mocht tekenen was Rio de Janeiro.” Inmiddels zijn er zeven steden uitgekomen in de serie Cities of The World. Elke stad bezoekt Le Roux vooraf en aldaar maakt hij foto’s en verdiept zich in wat er op die locatie zoal gebeurt. “Daarna ben ik al met al zo’n twee maanden mee bezig om een tekening te maken. De serie is echt een succes. Het is wel heel erg leuk om dit op mijn oude dag mee te maken. Ik geniet er enorm van. Tja: eerst werden mijn tekeningen op de wc geëxposeerd, daarna stonden ze te kijk op straat en nu worden ze in 1000 stukjes gehakt.”   Tekst: Arjen J. Zijlstra

Auteur

Arjen Zijlstra